Ekonomi klasike
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Tradita e mendimit ekonomik e lidhur me teoricienë të shquar të fundit të shekullit XVIII dhe të fillimit të shekullit XIX, veçanërisht Adam Smith-in, David Ricardo-n dhe Thomas Malthus-in. Ajo merrej me krijimin e pasurisë, prodhimin, shpërndarjen e të ardhurave dhe zhvillimin ekonomik. Ekonomistët klasikë nuk pajtoheshin për shumë çështje, por në përgjithësi i jepnin tregut rol më të madh se drejtimit qeveritar në prodhimin e pasurisë.
Prandaj tradita lidhet shpesh me tregtinë e lirë dhe me parimin «laissez-faire», pra me kufizimin e ndërhyrjeve shtetërore në veprimtarinë ekonomike. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se të gjithë autorët mbronin lirinë e pakufizuar të tregtisë në çdo rast: Malthus-i, për shembull, argumentoi në favor të disa kufizimeve mbi importin e drithit.
Në fund të shekullit XIX, zhvillimi i ekonomisë neoklasike rimori disa çështje dhe orientime të traditës klasike, i formuloi më saktë dhe përdori gjerësisht mjete matematikore. Ky zhvillim nuk ishte vetëm ringjallje e doktrinave të vjetra; ai ndryshoi edhe bazat e analizës, sidomos duke i dhënë rëndësi dobisë marxhinale dhe zgjedhjes individuale.