E majta

Emërtim për një pjesë të spektrit politik, që historikisht lidhet me prirjet radikale, përparimtare dhe socialiste. Origjina e tij është hapësinore. Në Shtetet e Përgjithshme franceze të vitit 1789, përfaqësuesit e shtresës së tretë qëndronin në të majtë të mbretit, ndërsa fisnikëria zinte vendin e nderit në të djathtë. Kjo lidhej edhe me traditën gjuhësore që e shihte anën e majtë si anën e dorës zakonisht më të dobët; ngarkesa përçmuese të kësaj fjale gjenden edhe në frëngjishten «gauche» dhe latinishten «sinister», si edhe në fjalët e prejardhura prej tyre.

Në kuvendet e Revolucionit Francez u krijua zakoni që përfaqësuesit më radikalë dhe barazitarë të uleshin në anën e majtë, parë nga vendi i kryesuesit. Disa zinin edhe vendet më të larta të sallës dhe për këtë arsye u quajtën «Mali».

Kuptimi i të qenët i majtë ndryshon shumë sipas vendit dhe periudhës. Megjithatë, orientimet që lidhen zakonisht me të përfshijnë barazitarizmin, mbështetjen për klasën punëtore dhe organizatat e saj, përkrahjen historike të shtetëzimit të industrisë, kundërshtimin e privilegjeve e të shenjave të hierarkisë shoqërore dhe rezervat ndaj politikave të jashtme ose të mbrojtjes të mbështetura në nacionalizëm. Këto tipare nuk gjenden në të njëjtën masë në çdo forcë të majtë.

Termi përdoret si për dallimet ndërmjet partive, ashtu edhe për rrymat brenda një partie. Një socialist i krahut të majtë zakonisht mbron qëndrime më radikale për disa nga çështjet e mësipërme sesa pjesa tjetër e partisë së vet. Edhe në komunizëm janë përdorur ndarje në të majtë dhe në të djathtë. Lenini e quajti komunizmin e krahut të majtë një «sëmundje foshnjore» në një broshurë të vitit 1920. Në përdorim polemik, etiketa mund t’u vihej të gjitha rrymave komuniste që kundërshtonte udhëheqja sunduese.

Megjithatë, gjatë viteve 1920 dhe 1930, akuzat për devijim të majtë ose të djathtë shënonin edhe dallime më të caktuara. Devijimi i majtë lidhej me nxitjen e revolucionit popullor pa i dhënë, sipas kritikëve, rëndësi të mjaftueshme rolit udhëheqës të partisë. Devijimi i djathtë nënkuptonte mbështetje të tepruar për Politikën e Re Ekonomike sovjetike dhe për mekanizmat e tregut.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare