E Majta e Re

Emërtim i përgjithshëm për rryma të ndryshme që sfiduan doktrinat, mënyrat e organizimit dhe stilet e udhëheqjes së së majtës së vjetër, sidomos gjatë viteve 1950 dhe 1960. Ajo nuk ishte një parti ose doktrinë e vetme, por një fushë lëvizjesh që kërkonin forma të reja të emancipimit dhe të veprimit politik.

Një kusht i shfaqjes së saj ishte dobësimi i kontrollit ideologjik sovjetik mbi lëvizjen komuniste ndërkombëtare. Procesi i destalinizimit i nisur në Kongresin XX të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik më 1956, kryengritjet në Europën Lindore dhe reagimi sovjetik ndaj tyre shkaktuan debate e ndarje brenda partive komuniste. Partitë trockiste dhe maoiste e sfiduan gjithashtu pretendimin e Moskës për udhëheqje ideologjike.

Revolucioni Kuban i vitit 1959 dhe luftërat antikoloniale në Afrikë e Azi u sugjeruan disa veprimtarëve se revolucioni mund të ndiqte strategji të tjera nga modeli tradicional komunist dhe se ndryshimi nuk varej vetëm nga proletariati industrial. Studentët, gratë, grupet për fuqizimin e popullsisë së zezë dhe kundërshtarët e Luftës së Vietnamit u mobilizuan në Europë dhe në Shtetet e Bashkuara. Shumë prej tyre e lidhën luftën e vet me fshatarësinë dhe me shtresat e margjinalizuara, të quajtura lumpenproletariat, të Botës së Tretë, duke pretenduar solidaritet dhe mbështetje të ndërsjellë.

Ngjarjet e majit 1968 në Paris u bënë simbol i kulmit të kësaj vale. Në të njëjtin vit, pushtimi sovjetik i Çekosllovakisë dhe shtypja e projektit të «socializmit me fytyrë njerëzore» shënuan një goditje të rëndë për shpresat e reformimit socialist. Në një interpretim të historisë së së Majtës së Re, këto dy ngjarje përfaqësojnë përkatësisht vrullin e saj më të madh dhe zhgënjimin më të thellë.

Theksi te spontaniteti dhe mosbesimi ndaj strukturave të ngurta e bënë lëvizjen të hapur ndaj copëzimit në grupe me programe të ndryshme. Megjithatë, ndikimi i saj u ruajt në feminizëm, partitë e gjelbra, eurokomunizëm dhe ripërtëritjen e mendimit intelektual të së majtës. Figura të rëndësishme për këto debate ishin Che Guevara, Herbert Marcuse dhe Antonio Gramsci; u ringjall edhe interesimi për mendimin e Marx-it mbi tjetërsimin dhe shtetin.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare