E drejtë e përgjithshme vote
October 18, 2026 2026-10-18 8:11E drejta e përgjithshme e votës është parimi sipas të cilit të gjithë qytetarët e rritur që plotësojnë kushtet e përgjithshme të shtetësisë dhe moshës duhet të mund të votojnë, pa përjashtime për shkak të pronësisë, pasurisë, gjinisë ose përkatësisë racore. Ajo duhet dalluar nga e drejta e votës e kufizuar në një pjesë të popullsisë dhe nga mundësia reale për ta ushtruar këtë të drejtë pa pengesa diskriminuese.
Termi anglisht suffrage ka pasur edhe kuptimin e lutjeve, veçanërisht për të vdekurit; në përdorimin anglez kuptimi politik i së drejtës së votës u përhap në shekullin XVI. Në demokracinë e lashtë greke, sidomos në Athinë, shorti kishte rëndësi të madhe për caktimin në shumë detyra publike. Kjo e dallonte atë nga demokracia përfaqësuese moderne e përqendruar te zgjedhjet. Megjithatë, votimi në kuvend ishte gjithashtu themelor dhe e drejta e pjesëmarrjes kufizohej te qytetarët meshkuj; rëndësia e shortit nuk nënkuptonte përfshirjen e gjithë popullsisë.
Nga lindja e mendimit modern demokratik deri në shekullin XIX, një pikëpamje shumë e përhapur, si ndër konservatorë ashtu edhe ndër disa radikalë, e lidhte votën me pronësinë. Sipas saj, duhej zotëruar një minimum pasurie për t'u pranuar si votues. Përhapja e votës së përgjithshme kërkoi kapërcimin e kësaj ideje dhe të lidhjes ndërmjet varësisë ekonomike e përjashtimit politik.
Kushtetuta franceze e vitit 1793 sanksionoi votën e përgjithshme për meshkujt, por vetë ajo kushtetutë nuk u zbatua. Deri më 1918 parimi i votës së gjerë mashkullore ishte pranuar në shumicën e vendeve që e quanin veten demokratike; Britania e realizoi atë vit zgjerimin vendimtar të votës për burrat. Përfshirja e grave përparoi më ngadalë. Në Britani, barazia e votës ndërmjet grave dhe burrave u vendos më 1928. Në Zvicër, gratë e fituan të drejtën e votës në nivel federal më 1971, ndërsa përfundimi i procesit në nivel kantonal erdhi më vonë.
Në Shtetet e Bashkuara, Amendamenti i Nëntëmbëdhjetë i vitit 1920 ndaloi mohimin e votës për shkak të gjinisë. Kjo ishte një arritje themelore, por nuk krijoi menjëherë përfshirje të përgjithshme reale. Qytetarët e zinj në Jug vazhdonin të përjashtoheshin gjerësisht nga zgjedhjet federale, shtetërore dhe vendore përmes ligjeve, praktikave administrative dhe frikësimit. Një varg ndërhyrjesh gjyqësore e ligjvënëse, që kulmoi me Ligjin për të Drejtat e Votës të vitit 1965, synoi t'i thyente këto pengesa. Historia e votës së përgjithshme tregon kështu dallimin ndërmjet shpalljes së një të drejte dhe garantimit të ushtrimit të saj efektiv.