E drejtë e përgjithshme vote

E drejta e përgjithshme e votës është parimi sipas të cilit të gjithë qytetarët e rritur që plotësojnë kushtet e përgjithshme të shtetësisë dhe moshës duhet të mund të votojnë, pa përjashtime për shkak të pronësisë, pasurisë, gjinisë ose përkatësisë racore. Ajo duhet dalluar nga e drejta e votës e kufizuar në një pjesë të popullsisë dhe nga mundësia reale për ta ushtruar këtë të drejtë pa pengesa diskriminuese.

Termi anglisht suffrage ka pasur edhe kuptimin e lutjeve, veçanërisht për të vdekurit; në përdorimin anglez kuptimi politik i së drejtës së votës u përhap në shekullin XVI. Në demokracinë e lashtë greke, sidomos në Athinë, shorti kishte rëndësi të madhe për caktimin në shumë detyra publike. Kjo e dallonte atë nga demokracia përfaqësuese moderne e përqendruar te zgjedhjet. Megjithatë, votimi në kuvend ishte gjithashtu themelor dhe e drejta e pjesëmarrjes kufizohej te qytetarët meshkuj; rëndësia e shortit nuk nënkuptonte përfshirjen e gjithë popullsisë.

Nga lindja e mendimit modern demokratik deri në shekullin XIX, një pikëpamje shumë e përhapur, si ndër konservatorë ashtu edhe ndër disa radikalë, e lidhte votën me pronësinë. Sipas saj, duhej zotëruar një minimum pasurie për t'u pranuar si votues. Përhapja e votës së përgjithshme kërkoi kapërcimin e kësaj ideje dhe të lidhjes ndërmjet varësisë ekonomike e përjashtimit politik.

Kushtetuta franceze e vitit 1793 sanksionoi votën e përgjithshme për meshkujt, por vetë ajo kushtetutë nuk u zbatua. Deri më 1918 parimi i votës së gjerë mashkullore ishte pranuar në shumicën e vendeve që e quanin veten demokratike; Britania e realizoi atë vit zgjerimin vendimtar të votës për burrat. Përfshirja e grave përparoi më ngadalë. Në Britani, barazia e votës ndërmjet grave dhe burrave u vendos më 1928. Në Zvicër, gratë e fituan të drejtën e votës në nivel federal më 1971, ndërsa përfundimi i procesit në nivel kantonal erdhi më vonë.

Në Shtetet e Bashkuara, Amendamenti i Nëntëmbëdhjetë i vitit 1920 ndaloi mohimin e votës për shkak të gjinisë. Kjo ishte një arritje themelore, por nuk krijoi menjëherë përfshirje të përgjithshme reale. Qytetarët e zinj në Jug vazhdonin të përjashtoheshin gjerësisht nga zgjedhjet federale, shtetërore dhe vendore përmes ligjeve, praktikave administrative dhe frikësimit. Një varg ndërhyrjesh gjyqësore e ligjvënëse, që kulmoi me Ligjin për të Drejtat e Votës të vitit 1965, synoi t'i thyente këto pengesa. Historia e votës së përgjithshme tregon kështu dallimin ndërmjet shpalljes së një të drejte dhe garantimit të ushtrimit të saj efektiv.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare