E djathta
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Emërtim i një pjese të spektrit politik, i përcaktuar në marrëdhënie me të majtën. Ashtu si e majta, e djathta nuk ka një përmbajtje të vetme të pandryshueshme: kuptimet e saj varen nga historia, vendi, konfliktet shoqërore dhe alternativat politike të kohës.
Në demokracitë liberale të zhvilluara, ajo është përcaktuar shpesh përmes kundërshtimit të socializmit ose të socialdemokracisë. Partitë e djathta kanë përfshirë elemente konservatore, demokristiane, liberale, libertariane dhe nacionaliste, në përzierje të ndryshme. Në skajin e djathtë janë shfaqur edhe ideologji raciste dhe fashiste. Këto të fundit nuk përbëjnë tipare të çdo partie të djathtë; dallimi ndërmjet së djathtës demokratike dhe së djathtës ekstreme është përmbajtësor.
Me ndryshimin e programeve partiake ndryshon edhe kuptimi i përgjithshëm i boshtit majtas–djathtas. Në kërkimet shoqërore, vendosja e individëve në këtë shkallë lidhet shpesh me qëndrimet ndaj rishpërndarjes së të ardhurave, privatizimit dhe shtetëzimit, si edhe ndaj vlerave postmaterialiste, që theksojnë cilësinë e jetës, pjesëmarrjen dhe vetëshprehjen përtej sigurisë materiale. Fetaria mund të jetë gjithashtu e rëndësishme, veçanërisht në vende me traditë katolike. Lidhja ndërmjet këtyre qëndrimeve dhe etiketës «e djathtë» duhet shqyrtuar në kontekstin përkatës, jo supozuar si e njëjtë kudo.