Term që fillimisht emërtonte banorët e qyteteve. Gjatë shekujve XVII dhe XVIII ai u lidh gjithnjë e më shumë me një shtresë të veçantë të popullsisë qytetare: tregtarët dhe pronarët që ushtronin veprimtari për fitim dhe punësonin të tjerë. Krahas pozitës ekonomike, termi përfshiu edhe vlerat që i atribuoheshin kësaj shtrese, si kursimi, puna e palodhur, ndershmëria morale, shenjtëria e familjes dhe respekti për pronën private e ligjin.

Si orientimi drejt fitimit, ashtu edhe këto vlera shiheshin me përbuzje nga disa pjesë të klasave pronare të tokës. Borgjezia u bë objekt satire dhe fjala mori edhe kuptime përkeqësuese: etje për para, shfrytëzim i të tjerëve dhe konformizëm i ngurtë e pa gjallëri. Prandaj përdorimi i termit ka pasur njëkohësisht përmbajtje shoqërore përshkruese dhe ngarkesë morale ose polemike.

Në teorinë e Karl Marxit, borgjezia është klasa sunduese e shoqërisë kapitaliste, e cila zotëron mjetet e prodhimit dhe mbështetet te shfrytëzimi i punës me pagë të proletariatit. Sipas kësaj teorie, zhvillimi i kontradiktave të kapitalizmit do të çonte përfundimisht në zhdukjen e saj si klasë sunduese. Kjo është një tezë e analizës marksiste, jo një parashikim që përmbahet domosdoshmërisht në çdo përdorim të fjalës.

Në polemikat e së majtës, mbiemri «borgjez» u përdor shpesh për të zhvlerësuar kundërshtarët, institucionet dhe idetë e tyre. Shprehje si «vlera borgjeze», «demokraci borgjeze» dhe «shkencë shoqërore borgjeze» sugjerojnë se një pretendim për vlefshmëri të përgjithshme shpreh në të vërtetë interesat ose këndvështrimin e një klase. Në disa vlerësime të zhvillimeve të shekullit XX, sidomos të çerekut të tretë të tij, u vu re riafirmimi në shkallë të gjerë i parimeve ideologjike të lidhura me borgjezinë. Megjithatë, historia polemike e fjalës bëri që riafirmimi i këtyre vlerave të mos shoqërohej në të njëjtën masë me popullarizimin e emërtimit si vetëpërshkrim pozitiv.