Bodin, Jean
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Filozof dhe teoricien francez i së drejtës, i lindur më 1529 dhe i vdekur më 1596, i njohur sidomos për doktrinën e sovranitetit në veprën «Gjashtë librat mbi republikën» të vitit 1576. Bodin-i paraqiste një sistem të dijes të ndarë në histori fetare, që shqyrton arsyen e krijimit të gjithësisë dhe udhëzimin hyjnor për njerëzit; histori të natyrës, që merret me ligjet fizike të gjithësisë; dhe histori njerëzore, që studion strukturën dhe zhvillimin e qeverisjes.
Problemi politik që e shqetësonte ishte kundërshtia ndërmjet rendit që duhej të pasqyronte organizimin hyjnor dhe çrregullimit real të Francës gjatë Luftërave Fetare të viteve 1562–1598. Ai argumentonte se çdo bashkësi politike e organizuar siç duhet duhet të ketë një autoritet sovran, të aftë të nxjerrë dhe të shfuqizojë ligje për të mirën e shoqërisë. Fjala «republikë» këtu përdoret në kuptimin e vjetër të «res publica», domethënë bashkësi politike ose shtet, dhe nuk përjashton monarkinë.
Bodin-i shihet shpesh si pararendës i Thomas Hobbes-it për shkak të theksit mbi pushtetin sovran. Megjithatë, sistemi i tij mbështetet në një rend të krishterë dhe sovraniteti nuk duhet kuptuar si leje për arbitraritet pa kufij. Sovrani ka autoritetin më të lartë për ligjet njerëzore, por mbetet i detyruar nga ligji hyjnor e natyror dhe nga detyrimi për të vepruar për të mirën e bashkësisë.
Këto kufizime, në interpretimin e mendimit të tij, nuk janë vetëm formula boshe fetare. Ato kërkojnë mbrojtjen praktike të të drejtave dhe lirive të vendosura të individëve e të grupeve. Për këtë arsye, doktrina nuk duhet barazuar pa dallim me çdo formë të mëvonshme absolutizmi. Përligjja e pushtetit lidhet me përmbushjen e rendit të drejtë dhe me ruajtjen e bashkësisë, jo vetëm me faktin se sundimtari e ka trashëguar fronin.