Baathizmi është doktrina politike e Partisë Socialiste Arabe Baath, emri i së cilës shpreh idenë e rilindjes ose ringjalljes arabe. Ajo ndërthur nacionalizmin panarab me një formë socializmi arab që nuk mbështetet në doktrinën marksiste të luftës së klasave. Rrënjët e lëvizjes gjenden në veprimtarinë e intelektualëve sirianë të fillimit të viteve 1940. Partia Arabe Baath u institucionalizua në kongresin e Damaskut më 1947; bashkimi me Partinë Socialiste Arabe ndodhi më 1953 dhe solli emërtimin e përbërë. Figurat themelore të traditës së saj janë Michel Aflaq-u, i krishterë ortodoks grek, Salah al-Din Bitar-i, mysliman sunit, dhe Zaki al-Arsuzi, alauit. Të tre kishin studiuar në Francë, megjithëse marrëdhëniet ndërmjet grupeve të tyre dhe roli i secilit në themelimin e partisë nuk qenë të njëjta.

Aflaq-u, teoricieni kryesor i partisë, u ndikua fort nga Sati al-Husri, mendimtar sirian me formim kulturor francez, i cili ishte ndikuar nga nacionalizmi romantik gjerman dhe koncepti i tij i kombit. Al-Husri e përfytyronte kombin arab, që shtrihej nga Lindja arabe në Afrikën e Veriut, si një bashkësi kulturore të lidhur nga gjuha e përbashkët. Aflaq-u e ndërthuri këtë ide me socializmin arab. Sipas tij, sirianët, egjiptianët dhe popullsitë e tjera arabe nuk përbënin kombe më vete, por pjesë të një kombi të vetëm, që duhej të bashkohej përfundimisht në një shtet arab. Bashkimi do të sillte ripërtëritjen e karakterit dhe të shoqërisë arabe. Kjo ishte një tezë ideologjike panarabe, jo një përcaktim i pakundërshtueshëm i identiteteve të të gjithë banorëve të rajonit.

Socializmi arab i Aflaq-ut e vendoste në qendër popullin si tërësi dhe jo vetëm nevojat e klasave të shpronësuara. Ai kishte përmbajtje shpirtërore e kombëtare, duke e lidhur çlirimin shoqëror me rilindjen e kombit. Parulla kryesore ishte «Unitet, Liri, Socializëm», ku liria përfshinte sidomos çlirimin nga kolonializmi. Baathizmi tregonte pak besim te reformat graduale të realizuara përmes zgjedhjeve dhe konkurrencës pluraliste. Ai i jepte përparësi revolucionit, edhe përmes grushtit të shtetit ushtarak nëse shihej i nevojshëm, si mjet për të zgjuar shpirtin arab dhe për të zbatuar programin politik. Për Aflaq-un, Islami ishte pjesë e trashëgimisë së arabizmit dhe nuk ishte i papajtueshëm me nacionalizmin.

Ideologjia panarabe ndikoi drejtpërdrejt në organizimin e partisë. E nisur në Siri, lëvizja krijoi degë dhe organizata në vende të tjera arabe, ndër to Transjordania, më pas Jordania, Libani, Palestina, Arabia Saudite, Iraku, Jemeni, Libia dhe Tunizia. Këto organizata trajtoheshin si degë rajonale të një strukture të përgjithshme panarabe. Shtetet ekzistuese, nga kjo pikëpamje, ishin rajone të shtetit të ardhshëm të përbashkët dhe jo njësi kombëtare përfundimtare.

Nga viti 1953 Baath-i u shndërrua gradualisht në parti të masave në Siri. Më 1957–1958 ai mbështeti dhe nxiti bashkimin me Egjiptin për krijimin e Republikës Arabe të Bashkuar, megjithëse udhëheqja egjiptiane fillimisht shfaqte ngurrim. Bashkimi shihej në qarqet politike siriane si përgjigje ndaj paqëndrueshmërisë së brendshme dhe kërcënimeve rajonale. Drejtuesit baathistë kishin edhe shqetësimin se forca të tjera të majta mund t'ua dobësonin pozitën; në këtë kuptim bashkimi ofronte një mënyrë për ta ruajtur dhe konsoliduar ndikimin e tyre.

Presidenti egjiptian Gamal Abdel Naser kërkoi si kusht pezullimin e partive politike dhe të veprimtarisë së tyre, përfshirë Baath-in. Entuziazmi fillestar u zbeh gjatë tre vjetëve që pasuan, sepse shteti i bashkuar nuk arriti t'u përgjigjej interesave politike dhe ekonomike të grupeve të rëndësishme siriane. Bashkimi u prish më 1961. Përpjekje të tjera për bashkim më 1963 dështuan gjithashtu. Edhe kur në Siri dhe Irak erdhën në pushtet qeveri baathiste të përkushtuara zyrtarisht ndaj unitetit arab, bashkimi politik u pengua nga ndarjet e brendshme, rivaliteti ndërmjet udhëheqjeve, konkurrenca ideologjike rajonale dhe shqetësimet e sigurisë.

Këto zhvillime zbuluan një kundërthënie të qëndrueshme: legjitimiteti i shpallur i baathizmit mbështetej te interesat e kombit të përgjithshëm arab, ndërsa ushtrimi i pushtetit i shtynte qeveritë të mbronin interesat e shteteve të veçanta. Gjatë periudhave të sundimit baathist në Siri dhe Irak, të nisura në vitet 1960, partia u kthye në instrument qeverisjeje. Pas pushtimit të Irakut nga koalicioni i udhëhequr prej Shteteve të Bashkuara dhe rrëzimit të Sadam Huseinit më 2003, Partia Baath u ndalua dhe filloi procesi i çbaathizimit. Ai synonte largimin e ndikimit të zyrtarëve të lidhur me regjimin, por largimet e gjera kontribuuan në çorganizimin e administratës. Më 2008 u ndërmorën masa për rishikimin e procesit dhe rikthimin e disa kategorive të ish-anëtarëve në jetën institucionale; kjo nuk përbënte anulim të plotë të ndalimit të partisë ose të të gjitha masave të mëparshme.