Augustini
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Augustini, i njohur edhe si Shën Augustini, 354–430, ishte teolog dhe filozof me ndikim të madh në mendimin e krishterë dhe në teorinë politike. Mendimet e tij politike janë të ndërthurura me teologjinë dhe filozofinë e historisë. Burimi kryesor është Qyteti i Perëndisë, i shkruar si përgjigje ndaj atyre që ia atribuuan plaçkitjen e Romës më 410 braktisjes së kultit pagan. Kjo polemikë i dha rast të shqyrtonte gjerësisht rolet historike të Kishës dhe të shtetit, si edhe marrëdhënien e tyre filozofike e teologjike.
Augustini dallon dy qytete simbolike: Jeruzalemin, si qytet të Perëndisë, dhe Babiloninë. Ato përfaqësojnë para së gjithash dy orientime morale e shpirtërore: qiellorin dhe tokësorin. I pari drejtohet nga dashuria për Perëndinë, ndërsa i dyti nga dashuria për veten. Këto qytete nuk barazohen drejtpërdrejt me Kishën dhe shtetin. Një funksionar shtetëror mund t'i përkasë qytetit qiellor dhe një funksionar kishtar qytetit tokësor; përcaktues është motivi që i udhëheq, jo vetëm institucioni ku bëjnë pjesë.
Në librin XIX, pjesa 24, të Qytetit të Perëndisë, Augustini e përshkruan një popull si bashkësi qeniesh të arsyeshme të bashkuara nga pajtimi mbi objektet e dashurisë së tyre. Ky përcaktim përdoret për të shpjeguar edhe bashkësinë politike. Por gjërat që bashkësia do mund të jenë të mira ose të këqija; ekzistenca e shtetit nuk e bën atë vetvetiu të drejtë ose moralisht të mirë. Ai i përket jetës tokësore dhe kushtet e saj mbartin pasojat e mëkatit fillestar. Pikërisht cenueshmëria morale e njerëzve e bën të nevojshëm rendin politik.
Sipas këtij mendimi, që bashkësia politike të jetë e drejtë, ajo duhet të orientohet nga dashuria për Perëndinë dhe nga dashuria e njerëzve për njëri-tjetrin për hir të tij. Kishës i takon t'i përhapë këto parime. Kësaj i është dhënë kuptimi i një epërsie shpirtërore e morale të Kishës, pa u barazuar me një të drejtë të përgjithshme për të marrë përsipër administrimin e punëve laike. Megjithatë, Augustini pranoi që Kisha të kërkonte ndihmën e pushtetit shtetëror, ndër të tjera për shtypjen e herezisë. Ndërthurja e dallimit mes dy autoriteteve me kërkesën për bashkëpunim dhe drejtim moral krijoi premisa të rëndësishme për debatet mesjetare mbi Kishën dhe shtetin.