ANZUS

Emërtim i Traktatit të Sigurisë midis Australisë, Zelandës së Re dhe Shteteve të Bashkuara, i formuar nga emrat e këtyre vendeve. Traktati u nënshkrua më 1951 dhe hyri në fuqi më 1952. Ai parashikonte këshillim për kërcënimet në Paqësor dhe veprim për përballimin e rrezikut të përbashkët, në përputhje me procedurat kushtetuese të secilit shtet. Nuk krijonte një detyrim automatik për të përdorur forcën ushtarake në çdo rast.

Në kushtet e Luftës së Ftohtë, marrëveshja lidhej me përpjekjen për të frenuar zgjerimin komunist dhe për të forcuar praninë e ndikimin amerikan në Paqësor. Krijimi më 1954 i SEATO-s, Organizatës së Traktatit të Azisë Juglindore, solli një kuadër më të gjerë me pjesëmarrjen e të tri vendeve të ANZUS-it, por nuk e shfuqizoi ose zëvendësoi juridikisht traktatin e tyre.

Lidhja e sigurisë me Shtetet e Bashkuara shërbeu edhe si burim trysnie dhe nxitjeje që Australia e Zelanda e Re të mbështesnin përpjekjen amerikane në Luftën e Vietnamit. Të dyja dërguan forca, ndonëse pa e aktivizuar formalisht traktatin. Dështimi i luftës ushqeu kritika ndaj varësisë nga strategjia amerikane.

Rritja e kundërshtimit ndaj armëve bërthamore në Zelandën e Re dhe politika e kufizimit të hyrjes së anijeve bërthamore ose potencialisht të armatosura me armë bërthamore shkaktuan një krizë tjetër. Më 1986, Shtetet e Bashkuara pezulluan detyrimet e tyre të sigurisë ndaj Zelandës së Re. Kjo dobësoi funksionimin trepalësh, por lidhja e Australisë me Shtetet e Bashkuara vazhdoi. Prandaj vlerësimi se ANZUS-i mbeti vetëm teknikisht në fuqi dhe pa rëndësi praktike nuk e përshkruan saktë rëndësinë e tij të vazhdueshme dypalëshe.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare