Amendamenti i Pestë amerikan
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Njëri nga dhjetë amendamentet e Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara që përbëjnë Deklaratën e të Drejtave, të ratifikuar më 1791. Ai garanton që personi të mos privohet nga jeta, liria ose prona pa proces të rregullt ligjor dhe përmban mbrojtje të rëndësishme në procedimin penal.
Veçanërisht e njohur është e drejta për të mos u detyruar të dëshmosh kundër vetes në një çështje penale, e quajtur zakonisht përdorim i Amendamentit të Pestë. Ajo lidhet me mbrojtjen nga vetëfajësimi i detyruar, jo me një deklarim automatik të fajësisë. Amendamenti ndalon gjithashtu ndjekjen e dyfishtë për të njëjtën vepër sipas kuptimit kushtetues, kërkon akuzimin nga një juri e madhe për kategori të caktuara krimesh federale, me përjashtime ushtarake, dhe parashikon kompensim të drejtë kur prona private merret për përdorim publik.
Garancitë e tij formulohen për personat, jo vetëm për shtetasit amerikanë. Në strukturën kushtetuese, ai e kufizon drejtpërdrejt pushtetin federal; shumë mbrojtje përkatëse zbatohen ndaj shteteve edhe përmes Amendamentit të Katërmbëdhjetë.