Salvador Allende Gossens (1908–1973), mjek dhe politikan socialist kilian, president i Kilit më 1970–1973. Lindi më 26 qershor 1908. Studioi mjekësi në Universitetin e Kilit dhe u angazhua në drejtimin e lëvizjes studentore. Kundërshtimi i diktaturës së Carlos Ibáñezit e çoi në burgim më 1931; përfundoi studimet e mjekësisë më 1932.

Gjatë veprimtarisë së tij në shërbimin shëndetësor, mori pjesë në themelimin e Partisë Socialiste të Kilit më 1933. U zgjodh deputet më 1937 dhe shërbeu si ministër i shëndetësisë, parashikimit dhe ndihmës shoqërore më 1939–1942, në qeverinë e Frontit Popullor të dalë nga zgjedhjet e vitit 1938. Ishte sekretar i përgjithshëm i Partisë Socialiste më 1943–1944.

Pjesa më e madhe e karrierës së tij parlamentare u zhvillua në Senat, ku shërbeu për shumë vite dhe të cilin e kryesoi më 1966–1969. Pas disa kandidaturave presidenciale të pasuksesshme, fitoi zgjedhjet e vitit 1970 në krye të aleancës së Unitetit Popullor. Projekti i tij lidhej me bindjen se kalimi drejt socializmit mund të realizohej nëpërmjet zgjedhjeve, institucioneve parlamentare dhe ndryshimeve ligjore.

Qeveria u përball me ndarje të brendshme, mungesë shumice në Kongres dhe kundërshtim të fortë amerikan. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 1973, mbështetja për Unitetin Popullor arriti rreth 44 për qind. Njëkohësisht, inflacioni i lartë, vështirësitë ekonomike dhe polarizimi i thellë shoqëror nxitën kundërshtimin e organizuar të pjesëve të shtresës së mesme dhe të opozitës. Më 11 shtator 1973, ushtria e rrëzoi qeverinë në grushtin e shtetit të lidhur me gjeneralin Augusto Pinochet. Allende vrau veten gjatë sulmit ndaj pallatit presidencial. Ndërhyrjet amerikane kundër qeverisë së tij dhe mbështetja për kundërshtarët e saj janë pjesë thelbësore e historisë së krizës, por duhen dalluar nga pretendimi se çdo veprim i puçistëve drejtohej drejtpërdrejt nga SHBA-ja.

Përvoja e tij shkaktoi debate të thella në të majtën ndërkombëtare. Një interpretim ia atribuonte disfatën kryesisht imperializmit dhe ndërhyrjes amerikane. Një tjetër gjykonte se programi i qeverisë kishte qenë tepër ambicioz për mbështetjen politike dhe kapacitetet ekonomike që zotëronte. Një interpretim më revolucionar nxirrte përfundimin se socializmi nuk mund të ndërtohej vetëm me reforma parlamentare, sepse aparati shtetëror dhe ushtria do ta pengonin ose rrëzonin qeverinë. Debati mbi Allenden lidhet kështu me mundësitë dhe kufijtë e transformimit shoqëror përmes institucioneve demokratike.