Akuzë kushtetuese për shkarkim

Akuza kushtetuese për shkarkim, e njohur me emrin «impeachment», është akuza zyrtare kundër një funksionari publik për shkelje të rënda në ushtrimin e detyrës. Ngritja e akuzës nuk është vetvetiu shpallje fajësie, dënim penal ose shkarkim. Në sistemet që e përdorin këtë procedurë, dhoma e ulët e legjislativit zakonisht ngre akuzën, ndërsa dhoma e lartë zhvillon gjykimin përkatës. Funksioni i saj është vënia përpara përgjegjësisë kushtetuese e personave që mbajnë detyra të larta publike.

Në Angli, përpara zhvillimit të përgjegjësisë ministrore ndaj parlamentit, kjo procedurë shërbente për të kontrolluar ministra që e shihnin veten përgjegjës kryesisht ose vetëm ndaj Kurorës. Më 1678 Dhoma e Komuneve ngriti akuzë kundër kontit të Danby-t, një prej ministrave kryesorë të mbretit, në lidhje me negociatat e fshehta me mbretin e Francës. Procesi nuk solli një vendim fajësie nga Dhoma e Lordëve, por Danby u largua nga detyra dhe u mbajt në Kullën e Londrës për rreth pesë vjet, më 1679–1684. Dy rastet e fundit të mëdha britanike qenë ai i Warren Hastings-it, i akuzuar më 1787 pas hetimeve të nisura më 1786 për keqqeverisjen e Indisë dhe i gjykuar më 1788–1795, dhe ai i lordit Melville, i akuzuar më 1805 dhe i gjykuar më 1806 për shpërdorim të fondeve publike. Të dy u shpallën të pafajshëm. Procedura britanike u la në hije nga format e mëvonshme të përgjegjësisë parlamentare dhe konsiderohet e dalë nga përdorimi.

Në Shtetet e Bashkuara, Kushtetuta parashikon këtë mekanizëm për tradhti, mitëmarrje dhe krime ose shkelje të tjera të rënda. Dhoma e Përfaqësuesve ka të drejtën ekskluzive të ngritjes së akuzës; Senati ka të drejtën ekskluzive të gjykimit. Për shpalljen fajtor kërkohet pëlqimi i dy të tretave të senatorëve të pranishëm. Kur gjykohet presidenti i Shteteve të Bashkuara, seancën e kryeson kryetari i Gjykatës së Lartë; kjo kërkesë nuk zbatohet për çdo gjykim të një funksionari tjetër. Deri në fund të shekullit XX, shtatë gjyqtarë federalë ishin shkarkuar nëpërmjet kësaj procedure. Ky numër përshkruan periudhën përkatëse, jo një kufi ose numër të pandryshueshëm historik.

Presidenti Andrew Johnson u akuzua më 1868, por numri i votave për shpalljen fajtor në Senat mbeti një votë nën shumicën e kërkuar. Më 1974, Komisioni Gjyqësor i Dhomës së Përfaqësuesve miratoi tri pika akuze kundër presidentit Richard Nixon: pengim të drejtësisë, shpërdorim të pushtetit presidencial dhe përçmim të Kongresit. Përpara se Dhoma e plotë t'i votonte, Nixon dha dorëheqjen, pasi humbja e mbështetjes politike e kishte bërë ngritjen e akuzës dhe dënimin pasues shumë të mundshëm.

Më 1998 Dhoma e Përfaqësuesve ngriti akuzë kundër presidentit Bill Clinton për dëshmi të rreme nën betim dhe pengim të drejtësisë, në çështjen që lidhej me hetimet mbi marrëdhënien e tij jashtëmartesore. Më 1999 Senati e shpalli të pafajshëm për të dyja pikat, pasi nuk u arrit shumica prej dy të tretash e nevojshme për dënim. Hetimet dhe procedurat përkatëse tërhoqën për më shumë se një vit vëmendjen e institucioneve federale dhe u kritikuan për zhvendosjen e saj nga veprimtaritë e tjera qeverisëse.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare