Traktat reformues i Bashkësive Evropiane, i nënshkruar nga shtetet anëtare në shkurt 1986 dhe i hyrë në fuqi më 1987. Ai ndryshoi Traktatin e Romës dhe traktatet e lidhura me të për t'i dhënë mbështetje institucionale programit të tregut të përbashkët të brendshëm dhe për të përmirësuar vendimmarrjen. Emërtimi «unik» lidhej me bashkimin në një akt të vetëm të ndryshimeve në traktatet komunitare dhe të dispozitave për bashkëpunimin politik evropian.

Propozimet për integrim më ambicioz kishin hasur kundërshtime nga shtete të rëndësishme anëtare. Kompromisi u gjet te rikthimi në logjikën funksionaliste të integrimit hap pas hapi përmes tregut dhe politikës ekonomike. Akti përcaktoi përfundimin e tregut të brendshëm deri më 31 dhjetor 1992 si objektiv të Bashkësisë. Synimi ishte krijimi i një hapësire pa pengesa të brendshme për lëvizjen e mallrave, personave, shërbimeve dhe kapitalit.

Për të mundësuar miratimin e vëllimit të madh të legjislacionit të nevojshëm, Akti zgjeroi votimin me shumicë të cilësuar në Këshillin ku përfaqësoheshin ministrat e shteteve anëtare. Ky ndryshim nuk i përkiste procedurës së Këshillit Evropian të krerëve të shteteve ose qeverive. Ai gjithashtu nuk e hoqi njëzëshmërinë në çdo çështje: përjashtime të rëndësishme mbetën për tatimet, lëvizjen e lirë të personave dhe të drejtat e interesat e të punësuarve.

Roli i Parlamentit Evropian u forcua nëpërmjet procedurave të bashkëpunimit dhe të miratimit. Bashkëpunimi i jepte mundësi më të mëdha të ndikonte në legjislacion, ndërsa miratimi i tij kërkohej për çështje të caktuara, si pranimi i anëtarëve të rinj dhe marrëveshjet e asociimit. Akti i dha gjithashtu njohje në traktat Këshillit Evropian, duke formalizuar takimet e nivelit më të lartë politik që zhvilloheshin tashmë.

Në politikën e jashtme, u riorganizua dhe u vendos në bazë traktati bashkëpunimi politik ndërmjet qeverive. Ai mbeti i dallueshëm nga metodat dhe kuadri juridik i politikave komunitare. Me hyrjen në fuqi të Traktatit të Maastricht-it më 1993, Bashkimi Evropian përfshiu politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë në strukturën e tij të re. Kështu, Akti Unik ishte një etapë ndërmjet Bashkësive Evropiane dhe formës së mëvonshme të Bashkimit Evropian.