Adorno, Theodor W.

Filozof gjerman, i lindur më 1903 dhe i vdekur më 1969; një nga figurat kryesore të Shkollës së Frankfurtit dhe përfaqësues i teorisë kritike në traditën marksiste. Krahas shkrimeve filozofike, botoi gjerësisht mbi muzikën dhe estetikën. Ndër veprat e tij kryesore janë «Dialektika e Iluminizmit» (1947), e shkruar bashkë me Max Horkheimer-in, «Minima Moralia» (1951) dhe «Dialektika negative» (1966).

Në «Dialektikën e Iluminizmit», Adorno zhvilloi ide të lidhura me punën e Walter Benjamin-it dhe të Friedrich Pollock-ut. Benjamin-i kishte vënë në dyshim besimin marksist te përparimi historik, ndërsa Pollock-u argumentonte se ndërhyrja në ekonomi e kishte dobësuar mundësinë e socializmit si alternativë ndaj formave autoritare ose demokratike të kapitalizmit shtetëror. Këto pikëpamje e çuan Adorno-n drejt përfundimit se sundimi i kapitalit përshkonte të gjithë shoqërinë.

Në këtë analizë, kontrolli dhe manipulimi i masave realizoheshin edhe përmes një industrie të standardizuar të kulturës. Prodhimi kulturor i organizuar sipas kësaj logjike cenonte individualitetin dhe lirinë, duke ushtruar një ndikim ideologjik kaq të fortë sa qëndresa e klasës punëtore, sipas vlerësimit të Adorno-s, ishte pothuajse shuar. Kritika e kulturës masive ishte, kështu, pjesë e analizës së tij të marrëdhënieve shoqërore të sundimit.

«Minima Moralia» shënoi kundërshtimin e tij ndaj marksizmit hegelian. Pohimit të Hegelit se e vërteta është e tëra, Adorno i kundërvuri idenë se e tëra është e pavërteta. Te «Dialektika negative» argumentoi se dialektika nuk përfundon në një unitet të pajtuar ndërmjet së përgjithshmes dhe së veçantës. Përkundrazi, ajo duhet të nxjerrë në pah mosidentitetin e tyre: e veçanta nuk mund të shterojë brenda kategorive të përgjithshme, megjithëse këto priren të mbizotërojnë mbi të.

Ky qëndrim, së bashku me mendimin se filozofia vazhdon të ekzistojë sepse është humbur çasti i realizimit të saj praktik, shpreh pesimizmin karakteristik të Adorno-s brenda traditës marksiste. Në kërkimin empirik ai lidhet gjithashtu me zhvillimin e konceptit të personalitetit autoritar. Mendimi i tij ka lidhje të ngushtë edhe me kritikën e sendëzimit, domethënë të shndërrimit të marrëdhënieve njerëzore dhe shoqërore në marrëdhënie që duken si marrëdhënie ndërmjet sendeve.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare