Absolutizëm
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Koncept që përcakton një formë sundimi në të cilën sovrani pretendon të drejtën legjitime për të marrë vendimet përfundimtare për të gjitha çështjet e qeverisjes. Fillimisht, në përdorimin teologjik të vitit 1733, termi lidhej me pushtetin e plotë të Perëndisë për të vendosur për shpëtimin e njeriut. Më pas u shtri në fushën politike për të përshkruar pushtetin e një sunduesi, autoriteti vendimmarrës i të cilit nuk i nënshtrohet një organi tjetër të pavarur brenda rendit politik.
Absolutizmi lidhet zakonisht me monarkitë europiane të fillimit të Kohës së Re, veçanërisht me monarkinë e Luigjit XIV të Francës. Megjithatë, si emërtim politik termi u përdor vetëm drejt fundit të shekullit XVIII, kur shumë prej këtyre regjimeve po i afroheshin shpërbërjes. Për këtë arsye, ai shërben edhe si kategori e mëvonshme për interpretimin historik të një forme më të hershme qeverisjeje.
Në dallim nga tirania, regjimi absolutist zakonisht paraqitej si pushtet i ligjshëm. Një shprehje e këtij pretendimi ishte pohimi i Luigjit XVI më 19 nëntor 1787, pak para Revolucionit Francez, drejtuar kushëririt të tij, Dukës së Orleanit, të atit të mbretit të ardhshëm Lui-Filip, që sundoi më 1830–1848: vendimi mbretëror ishte i ligjshëm sepse mbreti e dëshironte. Historianët kanë vënë në diskutim, megjithatë, nëse absolutizmi nënkuptonte ndonjëherë pushtet realisht të pakufizuar. Traditat, zakonet dhe praktikat e vendosura mund të kufizonin ushtrimin e autoritetit edhe kur doktrina e sovranitetit e paraqiste monarkun si autoritetin më të lartë.