Shpronësimi për interes publik është marrja e pronës private nga shteti ose një autoritet i autorizuar, për një qëllim publik dhe pa qenë i domosdoshëm pëlqimi i pronarit. Në të drejtën amerikane njihet si eminent domain. Ai ka rëndësi veçanërisht në çështjet e pronës, infrastrukturës dhe planifikimit territorial, sepse disa projekte publike nuk mund të varen nga marrëveshja vullnetare e çdo pronari të prekur.

Tradita amerikane e lidh kompetencën me një rend kushtetues republikan dhe me teoritë e së drejtës natyrore të mendimtarëve si Locke-u, Grotius-i dhe Pufendorf-i. Në këtë arsyetim, shteti mund të ketë nevojë dhe të drejtë ta marrë pronën për përdorim publik, por pronari ka të drejtë për shpërblim të drejtë. Amendamenti i Pestë i Kushtetutës amerikane mbron procesin e rregullt ligjor dhe ndalon marrjen e pronës private për përdorim publik pa kompensim të drejtë. Pra, kompetenca publike dhe mbrojtja e pronarit janë pjesë të të njëjtit kuadër.

Në Mbretërinë e Bashkuar, funksion të ngjashëm kryen blerja e detyrueshme sipas ligjit. Megjithatë, prejardhja filozofike dhe baza kushtetuese dallojnë. Në doktrinën tradicionale të sovranitetit parlamentar, kompetencat për marrjen e tokës dhe rregullat e kompensimit përcaktoheshin nga ligjet e parlamentit, jo nga një klauzolë kushtetuese e ngulitur e njëjtë me atë amerikane. Në atë formulim tradicional, parlamenti mund të miratonte edhe një ligj që e përjashtonte kompensimin, megjithëse në praktikë ligjet zakonisht krijonin mekanizma për shpërblim të drejtë.

Në kuadrin bashkëkohor, autoritetet britanike nuk kanë leje të përgjithshme për ta marrë pronën arbitrarisht. Kërkohet bazë ligjore dhe shqyrtim i interesit publik e i proporcionalitetit; rëndësi ka edhe mbrojtja e pronës sipas nenit 1 të Protokollit të Parë të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Dallimi kryesor mbetet mënyra juridike me të cilën balancohen nevoja publike, të drejtat e pronarit dhe kompensimi.