Pufendorf, Samuel

Jurist dhe mendimtar gjerman (1632–1694), i njohur për kontributin në teorinë e ligjit natyror, të shtetit dhe të së drejtës ndërkombëtare. Lindi pranë Chemnitz-it në Saksoni, studioi në Leipzig dhe Jena dhe dha mësim në Heidelberg e Lund. Kur punonte në Kopenhagë si mësues i djemve të një diplomati suedez, u burgos nga danezët gjatë konfliktit me Suedinë. Reflektimet e asaj periudhe përgatitën veprën «Elementet e jurisprudencës universale», të botuar më 1660.

Vepra e tij kryesore, e shkruar në Lund, ishte «Mbi të drejtën e natyrës dhe të kombeve» e vitit 1672. Pasoi «Mbi detyrën e njeriut dhe të qytetarit» më 1673. Trajtesa për natyrën e fesë dhe marrëdhënien e saj me shoqërinë civile u botua më 1687. Këto shkrime synonin t'i jepnin detyrimit moral dhe rendit politik një shpjegim të sistemuar e racional.

Pufendorf-i u mbështet te Grotius-i dhe mori nga Hobbes-i elemente të shpjegimit kontraktual të shoqërisë politike, pa e pranuar tërësisht paraqitjen e tij të gjendjes natyrore dhe të interesit vetjak. Nevoja e njerëzve për bashkëjetesë paqësore dhe ndihmë të ndërsjellë kishte rol qendror. Ai u largua nga shpjegimet aristoteliane që e trajtonin rendin politik si realizim të një qëllimi natyror të paracaktuar. Rëndësia që u jepte marrëveshjes, autoritetit dhe krijimit njerëzor të institucioneve nuk e bën thjesht pozitivist juridik në kuptimin e mëvonshëm: ligji natyror mbetej themelor në sistemin e tij dhe zbatohej edhe në marrëdhëniet mes shteteve.

Ai e konceptonte shtetin si person moral të përbërë, që vepron përmes një vullneti të përbashkët të formuar nga bashkimi politik. Ky përfytyrim mund të krahasohet me ide të mëvonshme për vullnetin e përgjithshëm te Rousseau-ja, por teoritë nuk janë të njëjta. Vullneti shtetëror nuk përshkruhet mjaftueshëm si anulim aritmetik i dëshirave private: rëndësi ka marrëveshja që krijon bashkësinë dhe mënyra si i njihet autoritet veprimit të saj.

Në marrëdhëniet kishë–shtet, Pufendorf-i dallonte autoritetin civil për rendin dhe paqen publike nga kompetencat fetare e organizative të bashkësisë kishtare. Funksione të brendshme, përfshirë emërime dhe administrim kishtar, mund t'i besoheshin pushtetit civil me pëlqimin e bashkësisë. Megjithatë, qëllimet e fesë dhe të shtetit nuk shkriheshin: pushteti politik nuk fitonte të drejtë të pakufizuar për të imponuar bindjen fetare. Ai kundërshtonte pretendimet e një hierarkie kishtare për pushtet të pavarur shtrëngues mbi shoqërinë. Këto dallime kontribuuan në debatet për tolerancën dhe për organizimin e marrëdhënieve ndërmjet autoritetit politik dhe bashkësive fetare.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare