Privatizim

Kalimi i pronës publike në pronësi private, zakonisht përmes shitjes. Në një përdorim më të gjerë, termi përfshin edhe kalimin e ofrimit të shërbimeve nga administrata publike te kontraktorët privatë, megjithëse kontraktimi i një shërbimi nuk e ndryshon domosdoshmërisht pronësinë e aseteve.

Në Britani, pas disa përpjekjeve të kufizuara gjatë qeverisë së Edward Heath-it në vitet 1970–1974, privatizimi në shkallë të gjerë u zhvillua nën qeverinë e Margaret Thatcher-it pas vitit 1979. U shitën ndërmarrje të rëndësishme të telekomunikacionit, gazit dhe energjisë elektrike.

Nga këndvështrimi i qeverisë, përparësitë përfshinin sigurimin e të ardhurave që pakësonin nevojën për huamarrje publike, dobësimin e fuqisë së sindikatave të sektorit publik, zgjerimin e pronësisë aksionare, dhënien e autonomisë tregtare drejtuesve të ish-ndërmarrjeve shtetërore dhe çlirimin e qeverisë nga një pjesë e barrës së vendimeve operative. Kritikët argumentonin se, në disa shitje, synimi për të marrë të ardhura sa më të larta kishte përparësi ndaj krijimit të konkurrencës. Si pasojë, ndërmarrjet mund të kalonin në duar private duke ruajtur pozitat monopoliste.

Suksesi që i atribuohej politikës britanike nxiti ndjekjen e saj në vende të tjera. Organizata si Banka Botërore i inkurajuan vendet në zhvillim të shisnin ndërmarrjet shtetërore me humbje. Në debatet e fundit të shekullit XX, Franca dhe Italia konsideroheshin ende vende me hapësirë të madhe për privatizim, ndërsa mundësitë më të gjera shiheshin në ekonomitë ish-komuniste.

Në vende si Republika Çeke u përdorën skema ku qytetarëve u jepeshin kuponë për të marrë pjesë në shpërndarjen e pronësisë. Në pjesë të ish-Bashkimit Sovjetik, procesi hasi rezistencë politike nga ndërmarrjet shtetërore dhe interesat e lidhura me to. Rezultati i privatizimit, prandaj, varet jo vetëm nga transferimi i pronësisë, por edhe nga mënyra e shitjes, struktura e tregut dhe rregullat që ndjekin veprimtarinë e ndërmarrjeve.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare