Nacionalsocializmi, i njohur edhe si nazizëm, ishte ideologjia dhe lëvizja politike e Partisë Nacionalsocialiste Gjermane të Punëtorëve, NSDAP, të udhëhequr nga Adolf Hitleri (1889–1945). Pas emërimit të Hitlerit si kancelar më 1933, kjo parti synoi një shndërrim të përgjithshëm të shtetit dhe të shoqërisë gjermane. Ajo ngriti një diktaturë të pamëshirshme, shkatërroi pluralizmin politik dhe vendosi monopolin e pushtetit të një partie të vetme. Për shkak të synimit për të nënshtruar jetën politike dhe shoqërore ndaj udhëheqësit dhe ideologjisë zyrtare, regjimi nazist trajtohet si një formë e totalitarizmit.

Ideologjia nacionalsocialiste ndërthurte nacionalizmin ekstrem me racizmin dhe antisemitizmin. Ajo pretendonte, pa bazë shkencore, epërsinë e një bashkësie të përfytyruar gjermanike dhe ariane ndaj popujve dhe kulturave që i cilësonte të huaja ose inferiore. Emërtimi «socialist» në emrin e partisë shprehte një doktrinë të veçantë naziste të bashkësisë kombëtare dhe të nënshtrimit të ekonomisë ndaj objektivave shtetërorë; nuk nënkuptonte socializmin marksist apo socialdemokracinë. Nazistët përndoqën marksistët dhe socialdemokratët, shkatërruan sindikatat e pavarura dhe ruajtën ndërmarrje e pronësi private, ndërsa shteti drejtonte gjithnjë e më shumë ekonominë në funksion të riarmatimit dhe luftës.

Qëllimi kryesor i shpallur ishte hapja e një epoke të re historike nëpërmjet Rajhut të Tretë, një perandori në të cilën kombi gjerman, i zgjeruar territorialisht, do të bëhej forcë mbizotëruese në politikën botërore. Militarizmi e paraqiste luftën si mjet të domosdoshëm për realizimin e ambicieve kombëtare, veçanërisht për sigurimin e hapësirës jetësore, Lebensraum, për popullin gjerman. Ky program lidhej me pushtimin, nënshtrimin dhe zhvendosjen e popullsive. Politika racore naziste kulmoi në Holokaust, vrasjen sistematike të gjashtë milionë hebrenjve, krahas përndjekjes dhe vrasjes së grupeve të tjera.

Humbja ushtarake e Gjermanisë më 1945 i dha fund regjimit dhe organizatave të tij sunduese. Fuqitë pushtuese zbatuan politika denazifikimi për të çmontuar institucionet naziste dhe për të larguar ndikimin e tyre nga jeta publike. Kjo nuk do të thotë se çdo bindje ose rrjet nazist u zhduk përfundimisht. Pas krijimit të Republikës Federale të Gjermanisë më 1949 u shfaqën lëvizje dhe parti të ndryshme nacionaliste të së djathtës ekstreme; disa prej tyre janë cilësuar neonaziste për shkak të vazhdimësisë me ideologjinë ose simbolet naziste. Mundësia e rishfaqjes së këtyre ideve ka mbetur shqetësim politik si në Gjermani, ashtu edhe në vende të tjera europiane.