James Mill (1773–1836), filozof, historian dhe mendimtar politik skocez, një nga përfaqësuesit kryesorë të radikalizmit filozofik dhe të utilitarizmit britanik. Lindi në Northwater Bridge, në Forfarshire të Skocisë verilindore, bir i një këpucari dhe pronari të vogël toke me karakter të butë. Nëna, Isabel Milne, kishte ambicie të mëdha për të dhe drejtoi një arsimim shtëpiak të rreptë e të hollësishëm.

Para moshës shtatëvjeçare, ai tregonte aftësi të spikatura në hartim, aritmetikë, latinisht dhe greqisht. Në shkollën e famullisë mori vëmendje të veçantë. Nëna e mbante sa mundej larg shoqërimit me fëmijë të tjerë dhe zakonisht e përjashtonte nga punët e shtëpisë, për t’ia përqendruar kohën te studimi.

Punoi si mësues në familjen e Lady Jane Stuart-it të Fettercairn-it dhe e shoqëroi familjen në Edinburg. Kjo përvojë është lidhur nga biografët me fillimet e mospëlqimit të tij për aristokracinë trashëgimore. Më 1790 u regjistrua në Universitetin e Edinburgut. Aty studioi histori, ekonomi politike dhe autorët klasikë, sidomos Platonin, ndërsa te Dugald Stewart-i gjeti një përfaqësues të shquar të Iluminizmit skocez dhe evropian. U licencua për të predikuar më 1798, pas studimeve universitare.

Më 1802 shkoi në Londër. Botimi i «Historisë së Indisë Britanike» më 1817 dhe punësimi i rregullt në India House, selia e Kompanisë së Indive Lindore, më 1819 i siguruan njohje dhe qëndrueshmëri ekonomike. Ai kujtohet veçanërisht për edukimin e të birit, John Stuart Mill-it, dhe për bashkëpunimin e gjatë me Jeremy Bentham-in, por kontributi i tij intelektual nuk kufizohet në këto dy marrëdhënie.

Si empirist, Mill-i zhvilloi tezën se mendja nuk ka njohuri të pavarura nga përvoja. Në «Analizën e dukurive të mendjes njerëzore» u përpoq t’i shpjegonte proceset mendore duke i zbërthyer në ndijime që lidhen sipas ngjashmërisë dhe afërsisë në përvojë. Ambicia për t’i reduktuar dukuritë e ndërlikuara në elemente dhe ligje të thjeshta është krahasuar me metodën njutoniane.

Sprova «Mbi qeverisjen» e vitit 1820 propozonte një përkufizim të zbatueshëm të natyrës njerëzore si bazë për shpjegimin e politikës dhe për projektimin e institucioneve. Mbështetësit e kësaj qasjeje e vlerësonin si pikënisje për një shkencë sistematike të njeriut, ndonëse supozimet dhe përfundimet e saj kanë qenë të diskutueshme. Kontributi i radikalëve filozofikë ishte ta bënin mendimin reformues më të informuar, më metodik dhe më të përkushtuar ndaj një programi të arsyetuar ndryshimi. James Mill-i luajti rol themelor në këtë përpjekje.