Gjendje ose orientim politik në të cilin lufta, përgatitja për luftë dhe përdorimi apo kërcënimi i forcës ushtarake marrin përparësi të lartë në ndjekjen e qëllimeve shtetërore. Në një kuptim tjetër, militarizmi nënkupton depërtimin e vlerave dhe modeleve ushtarake në jetën civile: theksimin e hierarkisë, disiplinës, bindjes, unitetit dhe një forme patriotizmi të lidhur ngushtë me forcën e armatosur. Dy kuptimet mund të mbivendosen, por prania e ushtrisë ose e disiplinës institucionale nuk mjafton, më vete, për ta quajtur një shoqëri militariste.

Termi mori rëndësi në shekullin XIX, në lidhje me shqetësimin e shtresave të mesme liberale se ushtria mund të cenonte epërsinë e autoriteteve civile dhe të dobësonte vlerat laike e liberale. Debati vazhdoi si problem i marrëdhënieve civile–ushtarake. Një qasje kërkon afrim të qëndrimeve dhe të vlerave ndërmjet drejtuesve civilë dhe ushtarakë. Një tjetër mbështetet te profesionalizmi i trupës ushtarake, ndarja e roleve dhe interesat e karrierës, duke pritur që një ushtri profesioniste të respektojë autoritetin civil.

Në shumë vende që literatura e shekullit XX i quante pjesë të Botës së Tretë, ndërhyrjet ushtarake u justifikuan më shpesh me kriza të brendshme sesa me sulme të jashtme. Paqëndrueshmëria politike, trazirat shoqërore, dobësia ekonomike dhe, në disa raste, frika nga revolucioni u përdorën si arsye për largimin e qeverive civile. Ndërhyrja nuk kufizohej domosdoshmërisht në zëvendësimin e udhëheqësve: regjimet ushtarake mund të përpiqeshin të impononin edhe një rend autoritar në shoqëri. Këto justifikime duhen dalluar nga shkaqet konkrete dhe nga pasojat e ndërhyrjes në secilin rast.