Masat pozitive kundër diskriminimit janë politika që synojnë të korrigjojnë pasojat e diskriminimit të mëparshëm ndaj pakicave racore, grave, personave me aftësi të kufizuara dhe grupeve të tjera historikisht të disavantazhuara. Në vend që të kufizohen te ndalimi formal i diskriminimit, ato kërkojnë të përmirësojnë në mënyrë aktive mundësitë e këtyre grupeve në arsim, punësim dhe fusha të tjera të jetës.

Përkrahësit argumentojnë se një ligj që ndalon trajtimin diskriminues mund të ndihmojë në largimin e pengesave të ardhshme, por nuk i zhduk menjëherë pabarazitë e trashëguara. Edhe kur ligji zbatohet me sukses, ndryshimi mund të jetë tepër i ngadalshëm. Prandaj kërkohen masa më të drejtpërdrejta nëse synohet përparim i dukshëm dhe brenda një kohe të pranueshme.

Një ilustrim historik vjen nga Shtetet e Bashkuara rreth vitit 1970. Megjithëse numri i afroamerikanëve që hynin në arsimin e lartë ishte rritur, ata përbënin afërsisht 12 për qind të popullsisë, por vetëm 2,2 për qind të mjekëve dhe 2,8 për qind të studentëve të mjekësisë. Përkrahësit e ndërhyrjes i përdornin pabarazi të tilla për të argumentuar se barazia formale nuk kishte sjellë ende përfaqësim të barabartë në profesionet e rëndësishme.

Në vitet 1970, shkolla e mjekësisë e Universitetit të Kalifornisë në Davis përdorte një program që rezervonte 16 nga 100 vendet e pranimit për kandidatë nga pakicat. Përfituesit përfshinin kryesisht afroamerikanë, amerikanë me prejardhje meksikane, të njohur edhe si chicanos, dhe amerikanë me prejardhje aziatike. Allan Bakke, kandidat i bardhë, u refuzua megjithëse kishte rezultate testimi dukshëm më të larta se disa kandidatë të pranuar në programin e posaçëm. Ai e kundërshtoi ligjshmërinë e vendimit dhe çështja arriti në Gjykatën e Lartë.

Vendimi i vitit 1978 ishte i ndarë në disa arsyetime. Gjykata urdhëroi pranimin e Bakkes dhe rrëzoi programin e vendeve të rezervuara; argumentet për këtë rezultat mbështeteshin në mbrojtjen e barabartë kushtetuese dhe në ndalimin ligjor të diskriminimit në programet e financuara nga shteti federal. Njëkohësisht, vendimi nuk e ndaloi çdo marrje parasysh të racës në pranimin universitar: lejoi që ajo të konsiderohej si një faktor në rrethana të caktuara. Pra, në kuadrin juridik të atij vendimi historik, rrëzimi i kuotës konkrete nuk ishte i njëjtë me shpalljen të paligjshme të çdo mase pozitive.

Politikat e këtij lloji kanë shkaktuar debat të fortë. Kundërshtarët thonë se trajtimi i ndryshëm sipas përkatësisë grupore cenon barazinë e mundësive, një vlerë qendrore e kulturës politike amerikane. Ata e shohin gjithashtu si pengesë për meritokracinë, ku suksesi duhet të mbështetet te aftësia dhe merita, jo te prejardhja, klasa, raca ose gjinia. Një kritikë tjetër është se masat krijojnë diskriminim të kundërt: persona si Bakke humbasin mundësi për shkak të racës së tyre, ndërsa në disa politika kundërshtimi shtrihet edhe te gjinia. Përkrahësit përgjigjen se vlerësimi i mundësive individuale nuk mund të shkëputet nga disavantazhet historike dhe institucionale. Debati përqendrohet te mënyra e pajtimit të korrigjimit të padrejtësive të trashëguara me trajtimin e barabartë të individëve.