Lufta e Koresë

Luftë që filloi më 25 qershor 1950, kur forcat e Koresë së Veriut kaluan paralelin e 38-të dhe sulmuan Korenë e Jugut. Ndarja e gadishullit ishte krijuar pas përfundimit të sundimit japonez më 1945 dhe ishte konsoliduar në formimin e dy regjimeve kundërshtare. Lufta ishte njëkohësisht konflikt për kontrollin e Koresë dhe një nga përballjet kryesore të Luftës së Ftohtë.

Në Perëndim, sidomos në Shtetet e Bashkuara, sulmi u interpretua fillimisht kryesisht si një plan i urdhëruar nga Bashkimi Sovjetik për të provuar vendosmërinë perëndimore. Kërkimet e mëvonshme e kanë theksuar më shumë nismën e udhëheqjes së Kim Il Sungut dhe synimin e saj për ta bashkuar vendin nën regjimin verior. Kjo nuk e përjashton rolin sovjetik: dokumentet historike tregojnë se nisma koreano-veriore kërkoi dhe mori miratimin e Stalinit. Për rrjedhojë, debati mbi reagimin e fortë të presidentit Harry Truman lidhet me peshën relative që i dha konfliktit lokal dhe sfidës globale të komunizmit, jo me një zgjedhje të thjeshtë midis një lufte krejt lokale dhe një operacioni vetëm sovjetik.

Shtetet e Bashkuara siguruan në Këshillin e Sigurimit të OKB-së mbështetje për ndihmë ushtarake ndaj Koresë së Jugut. Bashkimi Sovjetik, i cili mund të përdorte veton, po e bojkotonte përkohësisht këshillin. Forcat e veprimit të përbashkët, nën komandën amerikane të gjeneralit Douglas MacArthur, arritën me vështirësi ta pengonin pushtimin e plotë të Jugut. Kundërofensiva i shtyu forcat veriore përtej paralelit të 38-të.

Vendimi për ta çuar luftën në Korenë e Veriut e ndryshoi synimin nga mbrojtja e Jugut drejt mposhtjes së regjimit verior. Përkrahësit e shihnin si ndëshkim të agresionit dhe mundësi për bashkim; kritikët si një zgjerim të rrezikshëm të objektivit fillestar. Ndërhyrja kineze në tetor 1950 e pengoi humbjen e Veriut dhe e përmbysi ecurinë e ofensivës. Pas luftimeve të gjata, armëpushimi i vitit 1953 rivendosi një ndarje afërsisht të ngjashme me atë para luftës, megjithëse vija konkrete e kufirit ndryshoi.

Nga fundi i vitit 1950, disa amerikanë kërkonin fitore të plotë edhe përmes goditjeve kundër Kinës. Një zgjerim i tillë rrezikonte përfshirjen më të drejtpërdrejtë sovjetike dhe përshkallëzim bërthamor. Trumani e kundërshtoi këtë rrugë dhe shkarkoi MacArthurin, i cili e shprehte publikisht mospajtimin me politikën presidenciale. Rezultati u interpretua në dy mënyra të kundërta: si lufta e parë e madhe që amerikanët nuk e kishin fituar në kuptimin e mposhtjes përfundimtare të kundërshtarit, ose si një sukses i sigurisë kolektive të OKB-së, sepse shteti i sulmuar u shpëtua nga pushtimi. Armëpushimi ndali luftimet në shkallë të gjerë, por nuk ishte një traktat i përgjithshëm paqeje.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare