Autoriteti që mishëron përfaqësimin e bashkësisë politike dhe vazhdimësinë e shtetit. Kreu i shtetit kryen funksione përfaqësuese e ceremoniale brenda vendit dhe në marrëdhëniet ndërkombëtare, përfshirë veprime formale që lidhen me traktatet. Kompetencat konkrete varen nga kushtetuta: në disa sisteme ai është njëkohësisht drejtues i qeverisë, ndërsa në të tjera këto dy role ndahen.

Kur kreu i shtetit nuk është edhe kreu i qeverisë, prej tij zakonisht pritet të qëndrojë mbi konkurrencën e përditshme partiake dhe të përfaqësojë interesat e bashkësisë në tërësi. Ai mund të jetë monark trashëgimor ose president. Një mënyrë e zakonshme në republikat parlamentare është zgjedhja e tërthortë nga parlamenti ose nga një trupë e posaçme zgjedhore, shpesh ndër figura me përvojë të gjatë dhe shërbime të njohura publike. Në përshkrimet krahasuese të fundit të shekullit XX, monarkia përmendej si forma e kreut të shtetit në rreth tridhjetë shtete; kjo është një përllogaritje historike, jo një përbërës i përkufizimit.

Pas Luftës së Dytë Botërore, në disa vende të Evropës Perëndimore u vendos përmes parlamentit ose referendumit nëse do të ruhej monarkia e periudhës ndërmjet dy luftërave apo do të krijohej një republikë. Në Evropën Lindore, regjimet e reja komuniste shfuqizuan monarkitë. Funksionet e kreut të shtetit shpesh ushtroheshin nga një presidium ose këshill shtetëror dhe kryetari i tij, të lidhur me organin ligjvënës. Në Bashkimin Sovjetik dhe në vende të tjera komuniste, pushteti vendimtar zakonisht përqendrohej te udhëheqja e partisë dhe sekretari i përgjithshëm. Megjithatë, posti formal shtetëror nuk mbahej gjithmonë nga një figurë e panjohur ose pa ndikim; në disa periudha i njëjti person bashkonte poste partiake e shtetërore.

Edhe një kryetar shteti me funksione kryesisht përfaqësuese mund të ketë kompetenca rezervë kur procesi politik bllokohet. Në Itali, disa presidentë janë përpjekur të përfaqësojnë interesin e përgjithshëm përballë korrupsionit politik dhe ndikimit të mafies. Në Spanjë, Juan Carlos-i luajti një rol të rëndësishëm gjatë kalimit nga diktatura e Franco-s në demokraci dhe në konsolidimin e mbështetjes për rendin e ri kushtetues. Këto shembuj tregojnë se ndikimi politik nuk përcaktohet vetëm nga lista e kompetencave të përditshme.

Monarku britanik ka ushtruar edhe dy role të veçanta ndërkombëtare, të lidhura me shndërrimin historik të Perandorisë Britanike në Komonuelth. Së pari, ai ka qenë kreu simbolik i kësaj bashkësie, e cila përfshin edhe republika dhe vende me monarkët e tyre. Ky rol përfaqëson shoqërimin e lirë të shteteve të pavarura dhe nuk e bën monarkun kreun kushtetues të të gjithë anëtarëve.

Së dyti, një pjesë më e vogël e shteteve të Komonuelthit, si Kanadaja, Australia dhe Zelanda e Re, kanë ruajtur të njëjtin monark si kreun e tyre të shtetit. Në secilin prej këtyre shteteve, ai përfaqësohet zakonisht nga një guvernator i përgjithshëm. Ky ushtron funksione ceremoniale dhe kushtetuese sipas rendit të vendit përkatës, jo vetëm në cilësinë e një përfaqësuesi të qeverisë britanike. Dallimi ndërmjet kreut simbolik të Komonuelthit dhe kreut të shtetit të një vendi të veçantë është thelbësor.