Kredi shoqërore

Kredia shoqërore është një doktrinë ekonomike dhe lëvizje politike që arriti sukses në disa vende, por shpesh u trajtua si një rrymë populiste jashtë politikës kryesore, me ide ekonomike joortodokse. Idetë e saj i parashtroi nga fundi i Luftës së Parë Botërore majori C. H. Douglas (1879–1952), inxhinier në Trupën Mbretërore të Fluturimit të Britanisë.

Douglas-in e shqetësonte ajo që ai e konsideronte problem të nënkonsumit. Përmes teoremës A + B, një metode të analizës së kostove, përpiqej të tregonte se në kohë paqeje fuqia e përgjithshme blerëse e individëve ishte më e vogël se vlera e përgjithshme e mallrave që dilnin në shitje. Sipas skemës së tij, duhej krijuar fuqi blerëse shtesë: prodhuesit do t'i shisnin mallrat nën kosto, ndërsa diferenca do të kompensohej me kredi të financuara përmes emetimit të parasë. Çdo qytetar do të merrte si të drejtë një dividend kombëtar. Kritikët vërenin se pasojat inflacioniste të futjes së kësaj paraje në ekonomi nuk ishin trajtuar në mënyrë bindëse.

John Maynard Keynes-i i kritikoi ato që i quante mistifikime në veprën e Douglas-it, por tek «Teoria e përgjithshme» i njohu meritën se, ndryshe nga disa kundërshtarë të tij ortodoksë, të paktën nuk e kishte shpërfillur problemin e madh të sistemit ekonomik. Kjo nuk përbënte miratim të skemës së kredisë shoqërore, por njohje të rëndësisë së shqetësimit për pamjaftueshmërinë e kërkesës.

Sukseset më të mëdha zgjedhore lëvizja i arriti në Kanada. Nën udhëheqjen e William Aberhart-it, të njohur si «Bible Bill», fitoi bindshëm zgjedhjet provinciale të Albertës më 1935. Partia e Kredisë Shoqërore e mbajti qeverisjen e kësaj province deri më 1971. Në Kolumbinë Britanike erdhi në pushtet më 1952 dhe, me një ndërprerje trevjeçare, qeverisi deri më 1991. Në Quebec mbështetja për të u rrit më 1962. Gjatë viteve 1970 ndikimi i saj në politikën federale u dobësua; Partia e Reformës, në fund të viteve 1980 dhe në fillim të viteve 1990, duket se tërhoqi pjesërisht një bazë të ngjashme përkrahjeje në Kanadanë perëndimore.

Në Zelandën e Re, mbështetja për Kredinë Shoqërore arriti kulmin prej 20,7 për qind në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1981 dhe ra në 7,6 për qind më 1984. Më 1985 organizata e ndryshoi emrin në Parti Demokratike. Pronarët e bizneseve të vogla dhe fermerët siguruan shumë prej aktivistëve të saj si në Kanada, ashtu edhe në Zelandën e Re. Për një lëvizje të këtij lloji, përhapja e ideve dhe edukimi politik mund të kenë rëndësi po aq të madhe sa suksesi zgjedhor; në historinë e trajtuar këtu, Kredia Shoqërore nuk arriti të merrte pushtetin në nivel kombëtar.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare