Komunë
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Komuna, në kuptimin e saj më të vjetër dhe asnjanës, është njësia bazë e qeverisjes vendore në disa vende, veçanërisht në Francë. Në këtë përdorim ajo është njësi territoriale dhe administrative, pa nënkuptuar domosdoshmërisht një ideologji të caktuar.
Një kuptim politik revolucionar lidhet me Komunën e Parisit të vitit 1871, e cila lindi nga kryengritja e marsit dhe u shtyp ushtarakisht në fund të majit. Drejtuesit e saj përfshinin socialistë radikalë dhe rryma të tjera revolucionare që kërkonin ta organizonin qeverisjen mbi parime të reja. Emërtimi evokonte Komunën revolucionare të viteve 1792–1794, e cila kontrollonte Parisin dhe në disa raste ushtronte trysni vendimtare mbi Konventën Kombëtare. Marksi e vlerësoi lart përvojën e vitit 1871 dhe e trajtoi si shembull me rëndësi për politikën e klasës punëtore.
Në një kuptim tjetër, komunë quhet një grup njerëzish që jetojnë së bashku dhe ndajnë pronën ose burimet e jetesës. Shpesh fjala përdoret për bashkësi me pikëpamje radikale ose revolucionare, megjithëse vetë bashkëjetesa dhe prona e përbashkët nuk kërkojnë medoemos të njëjtën doktrinë politike.