Kemalizmi është ideologjia e lidhur me Mustafa Kemal Atatürk-un (1881–1938) dhe bashkëpunëtorët e tij në krijimin dhe transformimin e Republikës së Turqisë. Ai përbëhet nga një tërësi idealesh të formësuara jo vetëm nga teori të përgjithshme, por edhe nga pragmatizmi dhe nevojat e ndërtimit të shtetit të ri.

Rrënjët e tij lidhen me reformat osmane të Tanzimatit, të nisura më 1839, dhe me lëvizjet e Osmanëve të Rinj e më pas të Turqve të Rinj. Modernizimi krijoi një shtresë nëpunësish civilë, profesionistësh teknikë dhe ushtarakësh që përvetësuan dije, aftësi organizimi dhe njohuri teknologjike nga homologët evropianë. Ai nxiti edhe aspirata të reja për ndryshim. Tanzimati solli kode juridike laike dhe riorganizim administrativ sipas modeleve evropiane, por ruajti gjithashtu gjykata të sheriatit dhe institucione tradicionale të arsimit fetar. Reformatorët e mëvonshëm, përfshirë Kemalin, e konsideronin këtë bashkëjetesë institucionale një nga shkaqet e dobësisë së reformave.

Pjesë të udhëheqjes dhe të elitës së republikës së shpallur më 1923 dolën nga mjedisi politik e ushtarak i Turqve të Rinj dhe nga përvoja e Komitetit të Bashkimit dhe Përparimit. Ky komitet i kishte rrënjët më 1889 dhe fitoi rol vendimtar me revolucionin e vitit 1908; nuk u themelua për herë të parë më 1908. Gjashtë parimet e kemalizmit u zhvilluan gradualisht dhe u përmblodhën në programin partiak të vitit 1931. Ato njihen si gjashtë shigjetat.

1. Republikanizmi. Në klimën evropiane të shembjes së perandorive, republikanizmi përfshinte sovranitetin popullor, lirinë dhe barazinë para ligjit. Ai e lidhte legjitimitetin e shtetit me kombin dhe republikën, jo me trashëgiminë e një dinastie.

2. Laicizmi. Ishte një shtyllë e modernizimit dhe e ndryshimit shoqëror: ligji dhe arsimi duhej të vendoseshin nën autoritet laik dhe shteti të shkëputej nga identifikimi kushtetues me një fe. Kalifati u shfuqizua më 1924; po atë vit u hoqën gjykatat fetare, ndërsa më 1926 u miratuan kode të mbështetura në Kodin Civil zviceran dhe në Kodin Penal italian. Paketa më e gjerë e reformave përfshiu mbylljen e teqeve e kuvendeve fetare dhe riorganizimin e arsimit fetar, kalimin në alfabetin latin, nxitjen dhe detyrimin ligjor të disa formave të veshjes perëndimore, zgjerimin e të drejtave të grave dhe nisma për përdorimin e turqishtes në jetën fetare, përfshirë përkthimin e Kuranit. Këto ndryshime u kryen në etapa dhe nuk nënkuptonin thjesht mungesën e shtetit nga çështjet fetare; ato përfshinin edhe kontroll shtetëror mbi to.

3. Nacionalizmi. Formulimi kemalist e lidhte identitetin kombëtar me gjuhën turke dhe me përkatësinë ndaj bashkësisë politike brenda kufijve të Turqisë. Ideali i shpallur synonte një unitet që nuk duhej të përcaktohej nga dallimet racore ose fetare. Megjithatë, kjo ishte një kërkesë normative për bashkësi gjuhësore dhe kombëtare, jo provë se dallimet etnike ose konfliktet lidhur me to mungonin në praktikë.

4. Populizmi. Ky nocion theksonte sovranitetin e popullit, përgjegjësinë e ndërsjellë të shtetit e të individit dhe idenë e një shoqërie pa ndarje antagoniste klasore. Ai shërbente si mënyrë për ta mobilizuar popullin rreth objektivave të reformës dhe për ta paraqitur interesin kombëtar si të përbashkët.

5. Revolucionarizmi. Nënkuptonte transformimin e organizuar të shoqërisë për ta përfshirë në radhën e kombeve që konsideroheshin të përparuara. Kjo kërkonte ndryshimin e botëkuptimit, përvetësimin e praktikave perëndimore, luftën kundër asaj që reformatorët e quanin padituri e besëtytni, futjen e teknikave të reja dhe nxitjen e shkencës e të zhvillimit ekonomik.

6. Etatizmi. Parashikonte rol aktiv të shtetit në zhvillimin ekonomik dhe, kur përfshihej interesi i përgjithshëm, edhe në jetën shoqërore, kulturore dhe arsimore. Ai e vendoste ndërtimin e kapaciteteve shtetërore në qendër të modernizimit.

Ky program u zbatua pas Luftës së Parë Botërore në një mjedis ndërkombëtar të trazuar. Kemalistët zgjodhën ndërtimin e një shteti turk në një territor shumë më të vogël se Perandoria Osmane, të banuar kryesisht nga turq, por me pakica të rëndësishme. Ekonomia ishte e pazhvilluar dhe në krizë; ekzistonin pakënaqësi të pakicave dhe frikë nga copëtimi territorial. Duke u mbështetur fort te ushtria si burim i organizuar pushteti, Mustafa Kemali ndërtoi një administrim autoritar që synonte modernizimin sipas një modeli laik perëndimor dhe përfshirjen e Turqisë në atë që ai e shihte si qytetërimi bashkëkohor perëndimor.