Internacionalja e Parë
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Emri me të cilin njihet Shoqata Ndërkombëtare e Punëtorëve, e themeluar në Londër më 1864 për të lidhur organizata dhe veprimtarë të lëvizjes punëtore përtej kufijve kombëtarë. Ajo mblodhi sindikalistë, socialistë dhe rryma të tjera radikale me pikëpamje të ndryshme mbi rrugën e çlirimit të punëtorëve.
Karl Marksi luajti rol të rëndësishëm në hartimin e programit dhe në veprimtarinë e Këshillit të Përgjithshëm. Organizata mishëronte idenë se konkurrenca ndërmjet punëtorëve të vendeve të ndryshme duhej tejkaluar përmes solidaritetit dhe veprimit të përbashkët. Ajo nuk ishte një parti e vetme me doktrinë plotësisht të njëtrajtshme.
Mosmarrëveshjet për organizimin, autoritetin dhe pjesëmarrjen në luftën politike sollën përçarje, veçanërisht ndërmjet përkrahësve të Marksit dhe rrymave anarkiste. Më 1872, selia e Këshillit të Përgjithshëm u zhvendos nga Londra në New York, një hap që e largoi atë nga qendrat kryesore evropiane të lëvizjes. Organizata e lidhur me këtë këshill u shpërbë zyrtarisht në Philadelphia më 1876. Përvoja e saj u bë pikë referimi për Internacionalen e Dytë, të themeluar më 1889, dhe për debatet e mëvonshme mbi socializmin ndërkombëtar.