Inkrementalizëm i shpërndarë
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Mënyrë politikëbërjeje në të cilën vendimet merren përmes hapave të veçuar dhe ndryshimeve të kufizuara, në vend që të vlerësohet njëherësh i gjithë projekti. Në përdorimin kritik të termit, shqyrtimi i veçuar i pjesëve p₁, p₂, …, pₙ mund të sjellë një rezultat më pak të përligjur sesa do të sillte shqyrtimi i tërësisë P. Secili hap ndryshon rrethanat dhe krijon arsye për hapin pasues, ndërsa alternativa të tjera humbasin gradualisht dukshmërinë.
Shembulli tipik është planifikimi i një autostrade. Fillimisht ndërtohet segmenti nga A në B. Trafiku i madh që grumbullohet në hyrje të B-së krijon një argument të fuqishëm për zgjatjen deri në C, pastaj më tej deri në E. Në çdo fazë, zgjerimi mund të duket zgjidhje e arsyeshme e problemit që ka krijuar faza e mëparshme. Por, nëse do të ishte shqyrtuar që në fillim i gjithë projekti A–E, mund të ishin dalluar më qartë kostot dhe pasojat e tij. Vendimmarrësit mund të kishin zgjedhur të mos ndërtonin fare rrugë të re ose të ndërtonin një hekurudhë.
Kjo veti është quajtur në mënyrë figurative «politikë e sallamit», sepse vendimi ndahet në feta. Kritika nuk është se çdo ndryshim gradual është i gabuar, por se racionaliteti i secilit hap veçmas nuk garanton racionalitetin e tërësisë. Lidhja ndërmjet hapave dhe alternativat e përjashtuara duhet të mbeten pjesë e vlerësimit.