Inkatha
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Lëvizje politike e Afrikës së Jugut, e krijuar më 1975 nga prijësi Mangosuthu Buthelezi, drejtues i administratës së territorit KwaZulu të ngritur brenda sistemit të aparteidit. Fillimisht u organizua si Lëvizja Kulturore Nacionalçlirimtare Inkatha; më 1990 u riorganizua si Partia e Lirisë Inkatha, IFP. Baza e saj lidhej kryesisht me popullsinë zulu dhe me aspiratat e saj politike.
Buthelezi kërkonte të siguronte përkrahje masive në shkallë kombëtare duke kundërshtuar aparteidin dhe duke e paraqitur Inkatha-n si vazhduese të traditës së Kongresit Kombëtar Afrikan, ANC, i cili në atë kohë ishte i ndaluar. Pas legalizimit të ANC-së më 1990, Inkatha u përqendrua gjithnjë e më shumë në mbrojtjen e bazës së vet rajonale. Në negociatat për rendin e ri demokratik ajo kërkonte një federatë të decentralizuar, me autonomi të gjerë vendore e rajonale.
Pasi kishte kërcënuar me bojkot, partia vendosi të merrte pjesë në zgjedhjet e vitit 1994 vetëm në çastet e fundit. Ajo doli e treta për nga numri i votave, pas ANC-së dhe Partisë Kombëtare. Ky rezultat e vendosi Inkatha-n ndër aktorët kryesorë të kalimit drejt rendit demokratik, me një peshë veçanërisht të fortë në rajonin e saj të mbështetjes.