Teoria dhe praktika e interpretimit, veçanërisht e mënyrës si kuptohen tekstet, shprehjet dhe veprimet brenda konteksteve të tyre. Fjala lidhet me greqishten për interpretuesin dhe interpretimin. Ajo është lidhur tradicionalisht edhe me Hermesin, lajmëtarin e perëndive dhe figurën e komunikimit, por kjo lidhje simbolike nuk duhet marrë si etimologji e sigurt.

Hermeneutika pati një histori të rëndësishme në interpretimin e teksteve fetare, por fusha e saj nuk kufizohet në to. Në shekullin XIX, mendimtarë si Friedrich Schleiermacher-i dhe Wilhelm Dilthey e zgjeruan drejt një teorie më të përgjithshme të kuptimit. Në disa përdorime theksohej kërkimi i domethënieve të thella ose të fshehura, përkundrejt sqarimit dhe zbatimit praktik të tekstit. Megjithatë, dallimi nga ekzegjeza nuk është absolut: ekzegjeza zakonisht është interpretimi i një teksti të caktuar, ndërsa hermeneutika shqyrton edhe parimet dhe kushtet e këtij interpretimi.

Në shekullin XX, hermeneutika u bë e rëndësishme në filozofi dhe në teorinë shoqërore laike. Martin Heidegger-i pati rol kryesor në këtë shndërrim, duke e lidhur interpretimin me mënyrën e ekzistencës njerëzore, mbi një traditë që kishte nisur të zgjerohej përpara tij. Në historinë e mendimit politik, çështjet hermeneutike lidhen me punën kontekstuale të Shkollës së Kembrixhit, ku përfshihen Quentin Skinner-i dhe John Dunn-i.

Për një studiues që përdor këtë qasje, pyetja për John Locke-un nuk është vetëm nëse ai ofron një grup parimesh koherente për bindjen ndaj qeverisë. Duhet pyetur edhe çfarë kuptimi kishte teksti në shoqërinë dhe debatin ku u shkrua. Për shembull, çfarë nënkuptonte Locke-u me «pronë» ose me «shërbyes»? Pa sqaruar këto përdorime, lexuesi mund t'i veshë autorit kuptime të mëvonshme që nuk i përkisnin.

Kjo mund të trajtohet si një disiplinë me theks të ndryshëm nga leximi që kërkon të dijë çfarë mund të na mësojë një tekst për problemet e sotme, pavarësisht rrethanave të shkrimit. Dy synimet nuk janë domosdoshmërisht të papajtueshme. Kritikët, megjithatë, u kundërvihen atyre varianteve që e konsiderojnë kuptimin e lidhur me një kontekst dhe interesat e tij si të vetmin kuptim të mundshëm. Sipas tyre, një qëndrim i tillë rrezikon të përjashtojë argumentimin që vazhdon përtej konteksteve dhe mundësinë e zgjidhjes racionale të mosmarrëveshjeve. Kjo kritikë prek një përdorim të caktuar të hermeneutikës, jo çdo formë interpretimi historik.