George, Henry

Henry George (1839–1897), ekonomist dhe reformator shoqëror amerikan, i njohur veçanërisht për librin «Përparimi dhe varfëria», botuar më 1879. Në të ai kërkoi të shpjegonte pse varfëria vazhdonte në shoqëritë industriale kapitaliste, megjithëse aftësia e tyre prodhuese rritej, dhe cilat ishin shkaqet e rënieve ekonomike e të depresioneve të zgjatura.

Sipas George-it, një rol vendimtar luanin vlera e tokës dhe renta që buronte prej saj. Rritjet dhe luhatjet e kësaj vlere nxitnin spekulimin, nga i cili përfitonte një numër i vogël pronarësh të privilegjuar. Ai propozoi si zgjidhje një sistem «takse të vetme» mbi vlerën e tokës. Shoqëria do të merrte nëpërmjet tatimit përfitimin që krijonte zotërimi i tokës, pa qenë e nevojshme të ndryshohej titulli juridik i pronësisë. Në këtë kuptim, sistemi do të krijonte një lloj përvetësimi të përbashkët të vlerës ekonomike të tokës, ndërsa pronësia formale mund të mbetej private.

Njëkohësisht do të hiqeshin tatimet e tjera mbi të ardhurat e fituara nga puna dhe veprimtaria prodhuese. George-i mendonte se kjo do t'i jepte shtysë sipërmarrjes së lirë dhe punës, sepse njerëzit nuk do të tatoheshin për vlerën që krijonin vetë. Propozimi i tij të kujton në disa drejtime idenë e «tatimit të vetëm» të fiziokratëve, të cilët gjithashtu i jepnin tokës një vend qendror në analizën ekonomike.

Forma të tatimit të vlerës së tokës të frymëzuara nga ky propozim u zbatuan në një numër vendesh, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kanadanë, Australinë dhe Zelandën e Re, zakonisht në shkallë të kufizuar ose vendore. Këto zbatime nuk nënkuptonin medoemos heqjen e të gjitha tatimeve të tjera, siç parashikonte programi i plotë i George-it. Në Britani, idetë e tij ndikuan te mendimi ekonomik i socialistëve fabianë. Buxheti i qeverisë liberale i viteve 1909–1910 përfshinte edhe vlerësimin e tokës për qëllime tatimore, duke shprehur idenë se një pjesë e përfitimit nga vlera e saj duhej t'i shërbente shoqërisë në tërësi.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare