Formë e funksionalizmit që shqyrton strukturat e një sistemi shoqëror dhe proceset që ndihmojnë ruajtjen e tyre. U zhvillua duke u mbështetur në punën e antropologut shoqëror A. R. Radcliffe-Brown dhe mori formulim sistematik në sociologjinë e Talcott Parsons-it. Vepra e tij Struktura e veprimit shoqëror është pjesë e rëndësishme e formimit të kësaj tradite.

Në këtë kuadër, struktura tregon kryesisht modele të qëndrueshme sjelljeje të rregulluara nga norma. Funksioni tregon se si këto modele kontribuojnë në veprimin dhe vazhdimësinë e sistemit. Analiza fillimisht identifikon marrëdhëniet e strukturuara dhe pastaj shqyrton proceset që i riprodhojnë ose i mbajnë ato.

Një kritikë e përsëritur është se shpjegimi mund të bëhet rrethor: strukturat shpjegohen nga funksionet që kryejnë, ndërsa funksionet nxirren nga fakti se këto struktura ekzistojnë. Pohimi se një institucion i shërben sistemit nuk mjafton vetvetiu për të shpjeguar në mënyrë koherente pse ai mori pikërisht atë formë. Vështirësi të tilla kanë ushqyer interesin për strukturalizmin si traditë rivale. Të dyja qasjet merren me struktura, por nuk janë të njëjta në mënyrën si i shpjegojnë marrëdhëniet dhe ndryshimin shoqëror.