Fetva
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Mendim juridik fetar për një çështje të ritit islam, të sjelljes ose të jurisprudencës islame. Fetvanë e jep zakonisht një myfti, domethënë një jurist i kualifikuar në ligjin islam. Ai zbaton parimet dhe burimet fetare për një problem të caktuar që i është paraqitur. Fetvaja nuk është, nga vetë përkufizimi, një dënim penal ose një urdhër për dhunë: ajo mund të trajtojë një gamë shumë të gjerë çështjesh të jetës personale dhe shoqërore.
Në kuptimin e zakonshëm të traditës sunite, fetvaja është një opinion juridik dhe nuk ka vetvetiu fuqinë detyruese të një vendimi gjyqësor. Personi që e kërkon mund të mos e ndjekë, ndërsa ekzistenca e mendimeve të ndryshme lidhet me karakterin plural të jurisprudencës. Konsensusi i dijetarëve, i quajtur ixhma, është një nga burimet e njohura të ligjit islam në këtë traditë, por kjo nuk e bën çdo mendim individual të myftiut të detyrueshëm për të gjithë.
Në traditat shiite, sidomos aty ku autoriteti fetar është më i hierarkizuar dhe besimtari ndjek një autoritet të caktuar juridik, një fetva mund të ketë peshë më të drejtpërdrejtë detyruese për ndjekësit e atij autoriteti. Në rrethana të caktuara ajo mund t'i afrohet karakterit të një gjykimi. Megjithatë, fuqia fetare e një fetvaje dhe fuqia e saj juridike në një shtet janë çështje të dallueshme; ndikimi i saj varet nga tradita, institucioni dhe rendi përkatës.
Gjatë shekullit XX, roli i myftiut në procesin gjyqësor u zvogëlua në shumë vende myslimane, ndër të tjera për shkak të miratimit të kodeve juridike të frymëzuara nga sistemet europiane nga qeveri laike. Interesi i ripërtërirë për Islamin dhe për sheriatin në fund të atij shekulli i dha sërish peshë rolit të myftiut. Sheriati i referohet rendit normativ fetar të mbështetur në Kuran dhe në traditën profetike, ndërsa jurisprudenca përpunon interpretimet e tij për çështje konkrete. Brenda këtij procesi, fetvaja mbetet një mjet i rëndësishëm i këshillimit dhe i interpretimit juridik fetar.