Qasje filozofike që studion dukuritë ashtu siç shfaqen dhe përjetohen në ndërgjegje. Fjala fenomen nënkupton atë që shfaqet; për këtë arsye, kuptimi fillestar i termit lidhet me studimin e shfaqjes së gjërave, në marrëdhënie me pyetjen për atë që ato janë. Në fenomenologjinë filozofike, kjo nuk do të thotë thjesht studim i dukjes së rreme kundrejt një realiteti të vërtetë.

Termi u bë i njohur përmes veprës së Hegel-it «Fenomenologjia e shpirtit» dhe, më vonë, mori një kuptim tjetër në mendimin e Edmund Husserl-it, 1859–1938. Për Husserl-in, pikënisja është mënyra si objektet i jepen përvojës së subjektit dhe strukturat e kësaj përvoje. Kjo vëmendje ndaj perspektivës së përjetuar nuk barazohet me pretendimin se çdo mendim subjektiv është po aq i vlefshëm ose se njohja objektive është e pamundur. Fenomenologjia ndikoi fuqishëm te ekzistencializmi, ndër të tjera te Sartre-i, pa qenë e njëjtë me të.

Disa psikologë e përdorën termin për një përshkrim sa më të drejtpërdrejtë dhe të plotë të përvojës, duke pezulluar sa të ishte e mundur shpjegimet e parapërgatitura teorike. Kjo mënyrë përshkrimi u zbatua, për shembull, te perceptimi i ngjyrës dhe i lëvizjes. Në studimin e jetës shoqërore e politike, vëmendja fenomenologjike drejtohet te mënyra si njerëzit i përjetojnë dhe u japin kuptim marrëdhënieve, institucioneve dhe botës së tyre të përbashkët.