Ndryshim i një sistemi ose strukture në rrjedhën e kohës. Në përdorimin e përgjithshëm, fjala lidhet me rritjen, zhvillimin dhe shndërrimin gradual. Në biologji ajo mori një kuptim më të përcaktuar: ndryshimin e popullatave dhe prejardhjen e larmishme të specieve gjatë brezave. Përzgjedhja natyrore është një mekanizëm qendror që shpjegon këtë proces, por evolucioni biologjik nuk kufizohet vetëm tek ajo dhe nuk nënkupton domosdoshmërisht përparim drejt një qëllimi të paracaktuar.

Charles Darwin dhe Alfred Russel Wallace e zhvilluan në mënyrë të pavarur idenë e përzgjedhjes natyrore, të paraqitur bashkërisht më 1858. Darwini fillimisht ngurronte ta përdorte emrin «evolucion» dhe në punën e hershme fliste për transmutacionin, domethënë shndërrimin e specieve. Fletoret e tij të transmutacionit dokumentojnë përpunimin e ideve që çuan te shpjegimi i evolucionit nëpërmjet përzgjedhjes natyrore. Më vonë ai e pranoi edhe termin «evolucion».

Përpara përhapjes së darvinizmit, përdorimet e fjalës i qëndronin më afër prejardhjes latine. Folja «evolvere» do të thotë të shpalosësh ose të zbulosh; emri «evolutio» lidhej me shpalosjen dhe leximin e një rrotulle shkrimi. Në debatet biologjike të shekullit XVIII termi përdorej për zhvillimin e organizmit, sidomos në kundërvënien ndërmjet përkrahësve të paraformimit dhe epigjenezës. Për të parët, zhvillimi ishte shpalosja e një strukture tashmë të pranishme; për të dytët, forma dhe organizimi lindnin gjatë zhvillimit. Ky kuptim historik nuk është i njëjtë me evolucionin e specieve në biologjinë moderne.

Prestigji i teorisë evolucionare dhe ideja e ndryshueshmërisë së specieve ndikuan shumë në mendimin shoqëror. Megjithatë, as përzgjedhja natyrore dhe as evolucioni nuk përcaktojnë vetvetiu një metodë të vetme sociologjike ose një doktrinë të vetme politike. Debatet mbi darvinizmin shoqëror tregojnë se nga këto ide janë frymëzuar bindje dhe metodologji të ndryshme, madje kundërshtare. Prandaj përdorimi i evolucionit si frymëzim për një teori politike duhet dalluar nga pretendimi se ajo teori rrjedh domosdoshmërisht nga biologjia.