Elitizmi ka tri kuptime kryesore në mendimin politik, të cilat duhen dalluar sepse nuk shprehin të njëjtin vlerësim të pushtetit.

Në kuptimin e parë, elitizmi është bindja normative se qeverisja duhet t'u takojë elitave gjithmonë dhe kudo. Ky qëndrim mund të jetë një parapëlqim i pashqyrtuar për sundimin e të paktëve, por mund të mbështetet edhe në një argument të përgjithshëm filozofik. Në Republikën e Platonit, për shembull, sundimi i filozofëve përligjet me dijen dhe formimin që i bëjnë ata të aftë të njohin dhe të ndjekin të mirën e përbashkët.

Në kuptimin e dytë, elitizmi niset nga një pohim për realitetin: qeverisja, në praktikë, ushtrohet gjithmonë nga pakica të organizuara. Nëse kontrolli i drejtpërdrejtë dhe i plotë i popullit është i pamundur, kërkesa që ai të vendoset shihet si e pazbatueshme. Arsyetimi përdor parimin se një detyrim duhet të jetë i mundur për t'u përmbushur dhe përfundon se duhet pranuar një formë sundimi elitar. Kjo qasje lidhet veçanërisht me Gaetano Mosca-n dhe Vilfredo Pareto-n në fillim të shekullit XX dhe me Joseph Schumpeter-in në mesin e tij.

Këta autorë mund të kalojnë nga përshkrimi i pushtetit të elitave te përligjja e tij normative, për shembull duke e paraqitur konkurrencën ndërmjet udhëheqjeve si formë të realizueshme të demokracisë. Por pohimi se sundimi i elitave është i pashmangshëm nuk provon vetvetiu se kontrolli demokratik do të ishte i padëshirueshëm po të mund të realizohej. Pamundësia e pretenduar dhe padëshirueshmëria janë argumente të ndryshme.

Në kuptimin e tretë, elitizmi emërton një analizë kritike sipas së cilës pushteti është realisht i përqendruar në duart e elitave, por kjo gjendje është e padëshirueshme. Arsyeja është se elitat qeverisin në dobi të interesave të tyre të vendosura, shpesh ekonomike, dhe jo në dobi të bashkësisë. Ky përdorim nuk është mbrojtje e elitave: ai shërben për të zbuluar dhe për të kundërshtuar përqendrimin e pushtetit, përfshirë mënyrën se si interesat e ngushta mbizotërojnë në vendimmarrjen e një bashkësie.