Borda, Jean-Charles de
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Inxhinier francez, oficer marine dhe teoricien i votimit, i lindur më 1733 dhe i vdekur më 1799. Më 1770 propozoi metodën që njihet si numërimi Borda, një procedurë që e përdor renditjen e plotë të kandidatëve nga votuesit dhe jo vetëm zgjedhjen e kandidatit të parë.
Çdo votues i rendit alternativat nga më e parapëlqyera te më pak e parapëlqyera. Vendeve u jepen pikë në rend zbritës; për n kandidatë, një formë e zakonshme është n−1 pikë për vendin e parë, n−2 për të dytin dhe kështu deri në 0 për të fundit. Pikët mblidhen dhe fiton kandidati me shumën më të madhe. Nuk duhet ngatërruar shuma e pikëve me shumën e numrave rendorë 1, 2, 3: nëse mblidhen këta të fundit, pozicioni më i mirë shprehet nga shuma më e vogël.
Metoda përdoret në përzgjedhje kandidatësh për punësim dhe në procese të tjera renditjeje, ndërsa është më pak e zakonshme si rregull kryesor i zgjedhjeve politike. Ndër përparësitë e saj janë thjeshtësia dhe përdorimi i informacionit për më shumë se një parapëlqim. Megjithatë, ajo nuk garanton zgjedhjen e fituesit të Condorcet-së, pra kandidatit që do ta mundte secilin kundërshtar në krahasime dyshe me shumicë votash. Një kandidat mund të ketë një fitore të tillë dhe përsëri të marrë më pak pikë Borda se një tjetër.