Black, Duncan

Ekonomist skocez, që jetoi më 1908–1991 dhe ishte një nga pionierët e analizës formale të vendimmarrjes politike. Gjatë studimeve të fizikës dhe ekonomisë në Glasgow më 1929–1933, ai synonte zhvillimin e një shkence të pastër të politikës, në të cilën sistemet politike të analizoheshin përmes përkufizimeve, aksiomave dhe rrjedhimeve logjike. Kontributi i tij më i njohur është teorema e votuesit të mesëm, ideja kryesore e së cilës i lindi gjatë shërbimit të vrojtimit kundër zjarrit më 1942.

Teorema trajton një trup votues, si komision, parlament ose elektorat, ku alternativat mund të renditen përgjatë një dimensioni të vetëm, për shembull majtas–djathtas, dhe parapëlqimet kanë nga një kulm. Secili votues ka një alternativë më të pëlqyer; duke lëvizur larg saj në secilën anë të renditjes, alternativat bëhen më pak të dëshirueshme. Votuesit e skajit të majtë parapëlqejnë më pak alternativat në të djathtën e largët dhe anasjelltas, ndërsa votuesit e ndërmjetëm kanë kulmet e tyre përgjatë të njëjtit bosht.

Në këto kushte, pozicioni i votuesit të mesëm është fitues në krahasimet çift më çift me shumicë, me rregullimet e nevojshme për barazimet. Votuesi i mesëm mund të shërbejë, në këtë kuptim, si përfaqësues i rezultatit të trupit votues. Teorema nuk garanton të njëjtin rezultat për çdo procedurë votimi, çdo shpërndarje parapëlqimesh ose çdo strategji të kandidatëve.

Black-u kuptoi se, kur vendimmarrja përfshin më shumë se një dimension, mund të shfaqen cikle të shumicës: një shumicë parapëlqen A-në ndaj B-së, një tjetër B-në ndaj C-së dhe një tjetër C-në ndaj A-së. Megjithatë, kur një dimension mbizotëron, modeli ndihmon të shpjegohet afrimi i politikanëve ose i propozimeve drejt votuesit të mesëm. Ai është përdorur për komisionet e Kongresit amerikan dhe për konkurrencën zgjedhore britanike. Parashikimi se politikanët që largohen shumë nga ky pozicion do ta kenë të vështirë suksesin afatgjatë mbetet i kushtëzuar nga institucionet, pjesëmarrja dhe supozimet e modelit, edhe kur sistemi zgjedhor i mbron përkohësisht.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare