Bashkimi gjerman
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Bashkimi politik i Republikës Federale të Gjermanisë dhe Republikës Demokratike Gjermane më 3 tetor 1990, i cili i dha fund ndarjes së Gjermanisë në dy shtete rivale, një nga çështjet qendrore të Luftës së Ftohtë. Kushtetutshmërisht, ai u realizua përmes aderimit të Republikës Demokratike Gjermane në rendin e Republikës Federale dhe zgjerimit të zbatimit të Ligjit Themelor. Pesë lande lindore u rikrijuan dhe u bënë pjesë e federatës, ndërsa Berlini Lindor e Perëndimor u bashkuan në një land të vetëm. Prandaj nuk bëhej fjalë thjesht për shtimin e gjashtë landeve të reja lindore.
Procesi u përshpejtua nga shembja e regjimit komunist në Gjermaninë Lindore më 1989, në kuadrin e ndryshimeve të mëdha në Evropën Lindore. Protestat masive dhe largimi i një numri të madh qytetarësh drejt Perëndimit e bënë të dukshme kërkesën për liberalizim dhe demokratizim. Hapja e Murit të Berlinit më 9 nëntor 1989 e ndryshoi rrënjësisht ritmin dhe horizontin politik të procesit.
Qeveria e kancelarit Helmut Kohl, e mbështetur nga kristiandemokratët dhe liberalët e Partisë Demokratike të Lirë, veproi me shpejtësi për ta kthyer ndryshimin e regjimit në bashkim shtetëror. Zgjedhjet e lira parlamentare në Gjermaninë Lindore në mars 1990 i dhanë fitore vendimtare Aleancës për Gjermaninë, të udhëhequr nga kristiandemokratët, dhe mbështetje të fortë rrugës së bashkimit të shpejtë.
Kritikët e mënyrës së realizimit e përshkruan atë si një «marrje në zotërim» të Lindjes nga Republika Federale, sepse institucionet, ligjet dhe modeli ekonomik perëndimor u shtrinë në territorin lindor. Ata e lidhën ritmin e transformimit me krizën e prodhimit, papunësinë, pasigurinë shoqërore dhe tensionet politike. Ky është një interpretim kritik i procesit, krahas argumentit se bashkimi i shpejtë kishte legjitimitet zgjedhor dhe përfitonte nga një mundësi historike e rrallë. Në çdo rast, bashkimi juridik i vitit 1990 nuk e përfundoi menjëherë integrimin ekonomik, shoqëror dhe kulturor të dy shoqërive që kishin jetuar për dekada në sisteme të ndryshme.