Organizatë evropiane e bashkëpunimit në mbrojtje, e krijuar nga marrëveshjet e Parisit të vitit 1954 dhe funksionale sipas Traktatit të ndryshuar të Brukselit nga viti 1955. Ajo përfaqësonte përpjekjen për një dimension posaçërisht evropian të mbrojtjes pas Luftës së Dytë Botërore. Zhvillimi i saj lidhej ngushtë me integrimin evropian, por kufizohej nga Lufta e Ftohtë, nevoja për burimet ushtarake amerikane dhe mosmarrëveshjet ndërmjet shteteve.

Pas refuzimit nga parlamenti francez të traktatit të Komunitetit Evropian të Mbrojtjes më 1954, projekti i integrimit të forcave kombëtare u bllokua. Ai kërkonte dorëzim të gjerë të kontrollit sovran dhe përfshinte riarmatimin gjerman vetëm nëntë vjet pas luftës, çka shkaktonte shqetësime të mëdha. Bashkimi Evropian Perëndimor u bë një zgjidhje kompromisi më e lirshme, me një sekretariat fillimisht të vogël në Londër. Gjatë Luftës së Ftohtë mbeti nën hijen e NATO-s, aleancës së krijuar më 1949 dhe të mbështetur nga fuqia amerikane.

Në fillim të viteve 1990, nëntë anëtarët e tij ishin Belgjika, Franca, Gjermania, Italia, Luksemburgu, Holanda, Portugalia, Spanja dhe Mbretëria e Bashkuar. Greqia u bë anëtari i dhjetë më 1995. Organizata fitoi rëndësi të re gjatë viteve 1980 dhe pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, kur shtetet evropiane kërkonin bashkëpunim më sistematik në politikën e jashtme dhe mbrojtje. Krijimi i brigadës franko-gjermane më 1989 ishte një nismë dypalëshe brenda këtij zhvillimi më të gjerë të bashkëpunimit ushtarak evropian.

Traktati i Maastricht-it, i nënshkruar më 1992 dhe në fuqi nga viti 1993, i dha organizatës rol në lidhjen ndërmjet Bashkimit Evropian dhe bashkëpunimit të mbrojtjes. Më pas, zhvillimi i politikës evropiane të sigurisë dhe mbrojtjes solli kalimin e pjesës më të madhe të funksioneve të saj operative te BE-ja, veçanërisht rreth viteve 2000–2001. Pas përfundimit të traktatit themelues, Bashkimi Evropian Perëndimor u mbyll zyrtarisht më 30 qershor 2011. Ai ka rëndësi historike si një nga hallkat ndërmjet mbrojtjes kolektive perëndimore dhe institucioneve të mëvonshme evropiane të sigurisë.