Abu-l-Walid Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad Ibn Rushd (1126–1198), filozof, mjek dhe jurist andaluzian, i njohur në Evropën latine si Averroes. Lindi në Kordovë, në një familje të shquar juristësh, dhe studioi teologji, jurisprudencë, matematikë, mjekësi e filozofi. Shërbeu si kadi dhe kryekadi dhe i përkiste traditës malikite të jurisprudencës islame. Njihet për mendimet juridike, ose fatvat, për shkrimet filozofike dhe sidomos për komentet mbi Aristotelin, të cilat në një numërim të njohur të veprave të tij arrijnë në tridhjetë e tetë. Ishte ndër përfaqësuesit e fundit të mëdhenj të filozofisë klasike andaluziane dhe një mbrojtës i fuqishëm i arsyetimit filozofik; megjithatë, me të nuk përfundoi historia e racionalizmit në mendimin arab ose islam.

Averroesi punonte mbi përkthime arabe të veprave të Aristotelit dhe i shpjegonte ato me komente të gjatësive e të synimeve të ndryshme; nuk ishte përkthyes i drejtpërdrejtë i Aristotelit nga greqishtja në arabisht. Komentet e tij u përkthyen në latinisht, ndër të tjera në mjedisin përkthimor të Toledos, dhe ndihmuan në ndërveprimin midis mendimit aristotelian dhe doktrinës së Kishës në rilindjen intelektuale të lidhur me skolastikën e shekullit XIII. Veprat e tij u përkthyen dhe u studiuan gjerësisht gjatë shekujve XIII dhe XIV.

Ky ndikim kuptohet brenda një historie më të gjerë të qarkullimit të dijes. Ndërsa njohja e një pjese të filozofisë greke ishte kufizuar në Perëndimin latin, traditat e krishtera të Lindjes kishin ruajtur lidhje më të drejtpërdrejta me të. Me përhapjen e islamit nga shekulli VII dhe me shndërrimin e arabishtes në gjuhë të përbashkët të një rajoni të gjerë, trashëgimia indiane, persiane dhe greko-aleksandrine u përvetësua me interes të madh. Përkthimi në arabisht i teksteve greke, siriake, pahlavi dhe sanskrite, nga mesi i shekullit VIII deri në fillim të shekullit X, krijoi një bazë për lulëzimin e filozofisë islame në shekujt IX–XIII.

Tradita peripatetike, në të cilën ndërthureshin elemente aristoteliane dhe neoplatonike, u bë e njohur për skolastikën përmes mendimtarëve si al-Kindi (801–866), al-Farabi (870–950) dhe Ibn Sina, ose Avicena (980–1037). Brenda kësaj tradite, përqendrimi i Averroesit te Aristoteli i dha një ndikim veçanërisht të madh në Evropë. Ai synonte të paraqiste besnikërisht idetë që Aristoteli i kishte shprehur qartë dhe të shtjellonte pjesët e paqarta, duke kufizuar ndërhyrjen e referimeve të veta teologjike në shpjegimin e tekstit filozofik.

Në një mjedis ku mendimi aristotelian shpesh përshtatej për t'u pajtuar me teologjinë e krishterë, koherenca e komenteve dhe përpjekja për të rindërtuar argumentin e Aristotelit u dhanë dijetarëve evropianë mundësi ta studionin atë më thellë. Vlerësimi i Averroesit si komentues i besueshëm ishte një nga bazat e autoritetit të tij. Kjo nuk do të thotë se interpretimet e tij ishin të pakundërshtueshme ose pa supozime filozofike.

Mendimet e tij politike gjenden sidomos në komentet mbi «Republikën» e Platonit dhe «Etikën e Nikomakut» të Aristotelit. «Politika» e Aristotelit nuk i ishte vënë në dispozicion, prandaj përdori «Republikën» si mbështetje për pjesën praktike të shkencës politike. Prej saj nxirrte përfundimin se sunduesi duhej të ishte në gjendje t'ua komunikonte virtytet shtresave të ndryshme të bashkësisë. Kjo kërkonte që ai vetë t'i kuptonte thellësisht virtytet dhe të njihte mënyrat e përshtatshme të edukimit e të bindjes. «Etika e Nikomakut», sipas Averroesit, jepte bazën për ushtrimin e politikës.

Në mbrojtjen e filozofëve kundër akuzave për herezi të al-Ghazaliut, Averroesi i kushtonte Aristotelit një autoritet intelektual jashtëzakonisht të lartë. Ai e shihte mendimin e tij si kulm të arritjes filozofike dhe si rrugë themelore drejt së vërtetës. Ky admirim shpjegon qëndrueshmërinë e mbrojtjes së aristotelizmit, por duhet kuptuar si qëndrimi filozofik i Averroesit, jo si provë se çdo pohim aristotelian ishte objektivisht i pagabueshëm.