Analizë sistemore

Qasje që e merr sistemin politik ose shoqëror si njësi kryesore analize dhe shqyrton marrëdhëniet ndërmjet pjesëve të tij, funksionet që kryejnë dhe lidhjet me mjedisin. Në sociologji dhe shkencën politike u zhvillua veçanërisht përmes Talcott Parsons-it, me Struktura e veprimit shoqëror më 1937 dhe, së bashku me Edward Shils-in, Drejt një teorie të përgjithshme të veprimit më 1951, si dhe David Easton-it me Sistemi politik më 1953. Të dy autorët u ndikuan nga modelet biologjike dhe ekologjike të sistemeve të ndërlidhura.

Në skemën e Parsons-it dallohen katër funksione themelore: përshtatja ndaj mjedisit, arritja e qëllimeve, integrimi dhe ruajtja e modeleve kulturore e e motivimeve. Ato lidhen përkatësisht me ekonominë, politikën, bashkësinë shoqërore dhe institucionet që riprodhojnë vlerat, ndër to familja. Funksioni i fundit, i quajtur edhe latent, nënkupton vazhdimësinë e modeleve dhe përgatitjen e individëve për rolet e tyre, jo fshehjen e veprimeve.

Format e gjera të teorisë sistemore të mesit të shekullit XX u kritikuan për terma të përcaktuar dobët dhe për lidhje jo mjaft të qarta me të dhënat empirike. Sipas kritikëve, shpesh nuk ishte e qartë se çfarë do të përbënte një provë të teorisë ose një vëzhgim që do ta rrëzonte atë. Kjo ndikoi në rënien e prestigjit të disa prej skemave të saj, por nuk justifikon pohimin se çdo analizë sistemore pushoi së marrë seriozisht. Analiza e sistemeve botërore përbën një drejtim tjetër të njohur, me objekt dhe histori të vetën.

Një kontribut i qëndrueshëm i qasjes është këmbëngulja se studimi vetëm i individit mund të humbasë ndërveprime që bëhen të kuptueshme në nivelin e institucioneve dhe të shoqërisë. Ky problem shfaqet që te Aristoteli dhe është rikthyer vazhdimisht. Pohimi polemik i Margaret Thatcher-it se nuk ekziston një gjë e tillë si shoqëria është përdorur për të ilustruar skajin individualist të debatit. Në kontekstin e intervistës së saj, ajo theksonte përgjegjësitë e individëve dhe të familjeve kundrejt pritjes që qeveria të zgjidhte çdo vështirësi. Megjithatë, shumica e qasjeve individualiste pranojnë ekzistencën dhe rëndësinë e marrëdhënieve shoqërore; mosmarrëveshja është se si duhen shpjeguar ato dhe çfarë statusi analitik duhet t'i jepet tërësisë.

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare