Akt ligjvënës ndëshkues individual
October 18, 2026 2026-10-18 8:11Ligj që shpall fajësinë dhe vendos ndëshkim ndaj një personi ose grupi të identifikueshëm pa një proces gjyqësor të zakonshëm. Në traditën juridike anglo-amerikane njihet si bill of attainder. Thelbi është kalimi i funksionit të përcaktimit të fajësisë dhe të dënimit nga gjykata te legjislativi. Historikisht, akti i fajësimit lidhej sidomos me dënime shumë të rënda, përfshirë humbjen e të drejtave dhe të pronës; koncepti kushtetues amerikan përfshin edhe masa të tjera ligjvënëse me natyrë ndëshkuese.
Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara i ndalon këto akte në nenin I: seksioni 9 kufizon pushtetin federal, ndërsa seksioni 10 vendos ndalimin për shtetet federale. Kjo mbron ndarjen e pushteteve dhe të drejtën që përgjegjësia ndëshkuese të shqyrtohet përmes procedurës gjyqësore, jo të vendoset me votë politike për një subjekt të synuar.
Në traditën parlamentare britanike, akte të tilla u përdorën veçanërisht nga shekulli XV deri në shekullin XVIII. Ato lidheshin shpesh me konfliktet politike dhe akuzat për tradhti. Rrallimi dhe braktisja e kësaj praktike pasqyrojnë zhvillimin e dallimit ndërmjet miratimit të rregullave të përgjithshme dhe gjykimit të fajësisë së individëve.